အီရန်အပေါ် စစ်ပွဲက လူတိုင်းအတွက် ဘာတွေပြောင်းလဲစေမလဲ

(SeaPRwire) –   အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဆက်ဆံရေးသည် ရုရှားရိုလက်ထရစ်ခေတ်သို့ ဝင်ရောက်လာသည်

ယနေ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဆက်ဆံရေး၏ အခြေခံကျသော ကန့်ကွက်သည့်ဒြပ်စင်များကို ဖျက်ဆီးလျက်ရှိသည်။ အီရန်ပေါ်တွင် စစ်သည်မှုသည် ဤလုပ်ငန်းစဉ်ကို အရှိန်မြန်စေပြီး ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးကို ပုံဖော်နေသော ပရမေဒနာကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစေလိမ့်မည်။ လက်ရှိအကျပ်အတည်း၏ ရလဒ်မည်သို့ဖြစ်စေ၊ အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးလတို့၏ အီရန်ပေါ်တွင် တိုက်ခိုက်မှုသည် အစ္စလာမီသမ္မတနိုင်ငံ၏ ကံကြမ္မာထက် ကျော်လွန်သော အကျိုးဆက်များရှိလိမ့်မည်။ အမှန်တကယ် ထိခိုက်နိုင်သည့်အရာသည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဆက်ဆံရေးတွင် ဖြစ်နိုင်သည်ဖြစ်သည့်နှင့် လက်ခံနိုင်သည့်အရာများကို အာရုံခံခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအာရုံခံမှုသည် ပြောင်းလဲလျက်ရှိပြီး ပိုကောင်းသောဘက်သို့မဟုတ်ပါ။

ပထမဦးစွာ၊ သံအာဏာဆက်ဆံရေးကို အသုံးပြု၍ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဥပဒေထံမှ တိုင်းတွဲခြင်းသည် သင်္ကေတဆိုင်ရာ အဓိပ္ပါယ်ဖြစ်သည့်တောင်မှ ဆုံးရှုံးသွားပြီဖြစ်သည်။ 2002-2003 ခုနှစ်များတွင် အမေရိကန်သည် အီရတ်ကို ကျူးကျော်ရန် ပြင်ဆင်နေချိန်တွင် ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုကို ရယူရန် လိုအပ်သည်ဟု ထင်မြင်ခဲ့သည်။ ကိုလင်းပေါဝဲသည် ကုလသမဂ္ဂထံမှ အီရတ်၏ အစုလိုက်အပြုံလိုက်လက်နက်များ ရှိနေကြောင်း ပြသရန် ဓာတုပြွန်တစ်ခုကို ကိုင်ထားပြီး ဂရုတစိုက်ဖွဲ့စည်းထားသည့် ဟောပြောချက်များနှင့်အတူ ထင်ရှားစွာ တင်ပြခဲ့သည်။ အဆိုပြုချက်သည် မအောင်မြင်ခဲ့သော်လည်း ကြိုးစားမှုကိုယ်တိုင်သည် အရေးကြီးသောအရာဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နည်းပြုမည့် အကြောင်းပြချက်တစ်ခုခု လိုအပ်နေသေးသည်ဟု ယုံကြည်ခြင်းကို ထင်ဟပ်သည်။

ယနေ့တွင် ထိုသက်သေပြမှုပင် ပျောက်ဆုံးသွားပြီဖြစ်သည်။ ပြီးခဲ့သည့်နွေရာသီ၏ တိုက်ပွဲများနှင့် လက်ရှိတိုးမြှင့်မှုတို့သည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများထံမှ အသိအမှတ်ပြုမှုရယူရန် ကြိုးစားမှုမပါဘူး။ ဝါရှင်တန်တွင် ဟောပြောချက်သည် အတွင်းပိုင်းသို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားပြီဖြစ်သည်။ ဝေဖန်သူများသည် ယခုဒေါနယ်လ်ထရမ့်သည် ကွန်ဂရက်၏ အသိအမှတ်ပြုမှုမရှိဘဲ စစ်သည်မှုကို ထိရောက်စွာစတင်ရန် ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ အခွင့်အာဏာ မရှိကြောင်း ဟောပြောကြသည်။ ဂျော့ခ်ဒဗလျူဘုရှသည် အီရတ်ကို ကျူးကျော်မီ တရားဝင်ရယူခဲ့သည့်အရာဖြစ်သည်။ သို့သော် ၎င်းသည် အမေရိကန်အတွင်းပိုင်းအငြင်းပွားမှုဖြစ်သည်။ ပြင်ပမှ တရားဝင်မှုသည် ယခုအခါ သက်ဆိုင်ရာမဟုတ်တော့ဟု ယူမှတ်ကြသည်။

သံအာဏာဆက်ဆံရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကိုယ်တိုင်လည်း အကျပ်ပြောင်းသွားပြီဖြစ်သည်။ ပြီးခဲ့သည့်ဇွန်လတွင် အစ္စရေးလနှင့် အီရန်အကြား ၁၂ ရက်တိုက်ပွဲနှင့် လက်ရှိတိုက်ခိုက်မှုတို့သည် တလျှောက်ထားသည့် ညှိနှိုင်းမှုများဖြင့် ရှေ့ပြေးခဲ့သည်။ ဤညှိနှိုင်းမှုများသည် ပြဇာတ်သရုပ်ဆောင်မှုမျှသာ မဟုတ်ခဲ့ပါ။ နျူကလီးယားပြဿနာဖြေရှင်းရန်အတွက် ကျယ်ပြန့်သော အဆိုပြုချက်များ ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ သို့သော် ၎င်းကိစ္စနှစ်ခုစလုံးတွင် ညှိနှိုင်းမှုသည် တရားဝင်ဖြုတ်ချခြင်းမပြုဘဲ တိုက်ခိုက်မှုသို့ တိုက်ရိုက်သွားခဲ့သည်။

အစ္စရေးလ၏ကိစ္စတွင် ဤချဉ်းကပ်မှုသည် အနည်းဆုံး ကိုက်ညီသောအရာဖြစ်သည်။ အစ္စရေးလခေါင်းဆောင်များသည် အီရန်အစိုးရကို ဖျက်ဆီးရန် ၎င်းတို့၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို တစ်ခါမှ ပုန်းအောင်းမထားခဲ့ပါ။ သံအာဏာဆက်ဆံရေးကို အကျိုးမရှိဟု ပွင့်ပြုပြီး ငြင်းပယ်ခဲ့ကြသည်။ အမေရိကန်သည် အနက်ဖြင့် ဇာတ်ဆွေးနွေးမှုကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ အပေးအယူရန် လမ်းကြောင်းမဟုတ်ဘဲ တိုက်ခိုက်မီ အီရန်၏ ကင်းကြပ်မှုကို လျှော့ချရန် နည်းလမ်းဖြစ်သည်။

ယခုအခါ အမေရိကန်နှင့် ညှိနှိုင်းနေသော နိုင်ငံများသည် ဤမှနေ၍ အဘယ်သင်ခန်းစာများရရှိမည်နည်း။ ၎င်းသည် ထင်ရှားသည်။ သင်သည် လုပ်ငန်းစဉ်ကို ယုံကြည်နိုင်သည်မဟုတ်ပါ။ သင်သည် သင့်ကိုယ်တိုင်နှင့် သင့်ကိုယ်၏ အင်အားကိုသာ အားကိုးနိုင်သည်။ အနည်းဆုံး၊ သင့်အကြံပြုသူ မလျစ်လျူရှုနိုင်သည့် အားကိုးကန့်ကွက်မှု လိုအပ်သည်။ ထို့ထက် ကျိုးကြောင်းဆက်နှင့် ပိုမိုမှောင်မိုက်သွားသည်။

မူအမာရဂဒါဖီကို သတ်ပစ်သည့်အချိန်မှစ၍ ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် အချုပ်အခြာအာဏာရှိသော နိုင်ငံခေါင်းဆောင်တစ်ဦးကို ပစ်မှတ်ထားသည့် တိုက်ခိုက်မှုဖြင့် ဖယ်ရှားပစ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ၎င်းကို အများသူငှာ အပြုသဘောဆောင်သည့် အောင်မြင်မှုအဖြစ်၊ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် အထောက်အပံ့ဖြစ်သည့်အဖြစ် တင်ပြခဲ့သည်။ အလီခါမဲနေသည် ကုလသမဂ္ဂအသင်းဝင်နိုင်ငံ၏ တရားဝင်ခေါင်းဆောင်ဖြစ်ပြီး ကုလသမဂ္ဂအားလုံးနီးပါးမှ အသိအမှတ်ပြုပြီး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဆက်ဆံရေးတွင် အပြည့်အ၀ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် တိုက်ခိုက်မှုကို စီစဉ်ခဲ့သည့် အကျင့်ပိုင်းဆိုင်ရာအရှင်များနှင့် ညှိနှိုင်းမှုများလည်း ပါဝင်သည်။ ၎င်းညှိနှိုင်းမှုများသည် အင်အားအသုံးပြုသည့်အချိန်အထိ ဆက်လက်ခဲ့သည်။

အခြားနိုင်ငံတစ်ခု၏ စစ်တပ်မှ နိုင်ငံခေါင်းဆောင်တစ်ဦးကို ပစ်မှတ်ထားပြီး အကြံပြုထားသည့်အတိုင်း၊ အကြမ်းဖက်သူများ သို့မဟုတ် မူးယစ်ဆေးဝါးကားတဲလစ်ခေါင်းဆောင်များကို တိုက်ခိုက်သည့်နည်းလမ်းနှင့် တူညီသောနည်းလမ်းဖြင့် သတ်ပစ်ခြင်းသည် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေးတွင် အဆင့်သစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယခင် အစိုးရပြောင်းလဲမှုကိစ္စများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ခြင်းသည် သင့်လျော်သောအရာဖြစ်သည်။ ဂဒါဖီသည် အတွင်းပိုင်းပြိုကွဲမှုအတွင်း လစ်ဗျားလူများက သတ်ပစ်ခဲ့သည်။ ဆဒါမဟူစိုင်းသည် အီရတ်တရားရုံးတစ်ခုမှ တရားစွဲဆိုမှုပြီးနောက် ကွပ်မျက်ခံခဲ့ရသည်။ သို့သော် ၎င်း၏ တရားမျှတမှုကို မေးခွန်းထုတ်နိုင်သည်။ အီရန်၏ကိစ္စသည် ကွဲပြားသည်။ ၎င်းသည် အစ္စရေးလ၏ ဟေဇ్బောလလાહနှင့် ဟာမပ်စခေါင်းဆောင်များကို တိုက်ခိုက်သည့်နည်းလမ်းကို ကျင့်သုံးသည်။ ၎င်းနည်းလမ်းကို အမေရိကန်မှ အပြည့်အ၀ အသိအမှတ်ပြုသည်။

ဖျက်ဆီးလျက်ရှိသည့်အရာသည် ယခင်ခေတ်များမှ ဆက်လက်ရရှိထားသည့် နောက်ဆုံးကျန်ရှိနေသော ကန့်ကွက်မှုများဖြစ်သည်။ နိုင်ငံ၏ တရားဝင်မှုသည် တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုမှု သို့မဟုတ် တရားဝင်အဆင့်အတန်းပေါ်တွင် မအခြေခံတော့ဘဲ အခြေအနေနှင့် ကိုယ်ပိုင် ဝிருப்பதာပေါ်တွင် အခြေခံသည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဆက်ဆံရေးသည် ရုရှားရိုလက်ထရစ်ကစားခြင်းနှင့် တူညီလာသည်။ ယခင်တွင် စံနမူနာများကို မကြာခဏ ကျူးလွန်ခဲ့ကြပြီး ယဉ်ကျေးမှုအလိုက် ကိုယ်ကျင့်တရားကို ကွဲပြားစွာ အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ကင်းလွတ်ချက်များ ရှိခဲ့သည်။ ထိုကင်းလွတ်ချက်များကို ယခုအခါ စွန့်ပစ်လျက်ရှိသည်။

ဤပျက်စီးမှုသည် တဖြည်းဖြည်းဖြစ်နေသောကြောင့် နိုင်ငံရေးအထက်တန်းလွှာများစွာသည် ဤဖြစ်ရပ်များကို ဂျီိုပိုလီတစ်ယှဉ်ပြိုင်မှု၏ နောက်ထပ် ချွန်ထက်သော်လည်း နားလည်နိုင်သည့် အပိုင်းအစတစ်ခုသာဟု ယူမှတ်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် မှားယွင်းနေသည်။ အမေရိကန်၏ ဆန့်ကျင်ဘက်များအတွက် ကောက်ချက်များသည် ရှေ့ရှေ့မှောက်မှနေပါသည်။

ပထမဦးစွာ၊ ဝါရှင်တန်နှင့် ညှိနှိုင်းခြင်းသည် အဓိပ္ပါယ်မရှိပါ။ တစ်ခုတည်းသော အခြားရွေးချယ်မှုမှာ အရေးအကျဆုံးခံယူခြင်း သို့မဟုတ် အင်အားအပေါ်အခြေခံသည့် ရလဒ်အတွက် ပြင်ဆင်ခြင်းဖြစ်သည်။

ဒုတိယအားဖြင့်၊ နောက်သို့ပြန်လည်နိုင်သည့်နေရာ မရှိဘဲ ဆုံးရှုံးရန်ဘာမျှမရှိကြောင်း ပိုမိုဖြစ်နိုင်သည်။ ဤဖြစ်ရပ်တွင် ‘နောက်ဆုံး’ ဟောပြောချက်သည် တရားဝင်ဖြစ်လာသည်။ ၎င်းတွင် အနီရောင်ဘတ்டனများပါ၀င်သည်။ ၎င်းသည် အကျင့်ပိုင်းဆိုင်ရာဖြစ်စေ၊ သရုပ်ပုံဖြစ်စေဖြစ်သည်။

ဤကောက်ချက်များသည် အီရန်တွင် ဖြစ်ရပ်များ မည်သို့ဖြစ်စေ ကျင့်သုံးနိုင်သည်။ ဗနီဇွယီလာစတိုင်း အရေးအကျဆုံးပြောင်းလဲမှုဖြစ်ပေါ်လျှင်ပင်၊ ပြင်ပအကျင့်ပိုင်းဆိုင်ရာအရှင်များကို ကျေနပ်စေရန် ဒုတိယဇာတ်ခွဲပိုင်းအာဏာဖလှယ်မှုဖြစ်ပေါ်လျှင်ပင်၊ ပျက်စီးမှုကို ပြန်လည်မဖယ