ဂါဇာမှ ဂရင်းလန်အထိ၊ ကမ္ဘာ့အငြင်းပွားရာနေရာများတွင် မက်ခရွန်က ထရမ့်နှင့် သဘောထားကွဲလွဲ

(SeaPRwire) –   ဂါဇာမှ ဂရင်းလန်းအထိ ပြင်သစ်သမ္မတ အီမန်နျူရယ် မက်ခရွန်သည် အမေရိကန်သမ္မတ၏ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒအပေါ် ပိုမိုရဲရင့်သော သံတမန်ရေးရာ ထိုးနှက်မှုများကို လုပ်ဆောင်နေပုံရသည်။ ပြီးခဲ့သည့်အပတ်က ပြင်သစ်ခေါင်းဆောင်က ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံကို အသိအမှတ်ပြုရန် ရည်ရွယ်ကြောင်း ကြေညာပြီးနောက် ထရမ့်က ထိုကဲ့သို့သော လုပ်ရပ်များသည် “ အရေးမပါ” ကြောင်း ထောက်ပြခဲ့သော်လည်း မက်ခရွန်က ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေခြင်း ဖြစ်သည်။

ဗြိတိန်အခြေစိုက် Henry Jackson Society ၏ အမှုဆောင် ဒါရိုက်တာ Alan Mendoza က “ ချားလ်စ် ဒီဂေါလ် လက်ထက်ကတည်းက ပြင်သစ်သမ္မတတွေဟာ နိုင်ငံတကာစင်မြင့်မှာ အမေရိကန်ရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒကို သဘာဝအတိုင်း ထိန်းကျောင်းနိုင်တဲ့ အင်အားစုတစ်ခု ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆကို နှစ်သက်ခဲ့ကြပါတယ်” ဟု Digital Monday သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

ချားလ်စ် ဒီဂေါလ်သည် ၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များနှင့် ၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ပြင်သစ်၏ ကာလရှည်ကြာ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့ပြီး အမေရိကန်၏ ကမ္ဘာ့လွှမ်းမိုးမှုကို သိသိသာသာ ဆန့်ကျင်ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပြင်သစ်၏ စစ်ရေးလွတ်လပ်ခွင့်ကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် NATO ၏ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ကွပ်ကဲမှုဖွဲ့စည်းပုံမှ နုတ်ထွက်ခဲ့ပြီး အရှေ့ဥရောပနှင့် ဗီယက်နမ်ရှိ အမေရိကန်၏ မူဝါဒများကိုလည်း ဝေဖန်ခဲ့သည်။

ထိုကဲ့သို့သော ဆန့်ကျင်ဘက် လုပ်ရပ်များသည် “ များစွာသောနည်းလမ်းများဖြင့် ပြင်သစ်ပဉ္စမသမ္မတနိုင်ငံကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခဲ့ပြီး၊ သြဇာကြီးမားသော ခေါင်းဆောင်များသည် ၎င်းတို့၏ အမြင်များကို ကမ္ဘာ့စင်မြင့်ပေါ်သို့ တင်ခဲ့ကြသည်” ဟု Mendoza က ဆိုသည်။

“ အခုအချိန်မှာ မတူညီတာကတော့ ပြင်သစ်ဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ် ၆၀ ကလောက် ကမ္ဘာမှာ အရေးပါတော့တာ မဟုတ်ပါဘူး” ဟု ၎င်းက ပြောကြားပြီး ဥရောပနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးနှင့် စစ်ရေးအင်အား ဆုတ်ယုတ်လာခြင်းသည် “ တစ်ချိန်က ဒီဂေါလ် အော်ဟစ်နိုင်ခဲ့သော်လည်း အခုတော့ မက်ခရွန်က ငိုကြွေးနေရပြီဆိုတာကို ဆိုလိုပါတယ်” ဟု ဖြည့်စွက်ခဲ့သည်။

Mendoza က “ တစ်ချိန်က ပြင်သစ်ရဲ့ ခွန်အားနဲ့ ယုံကြည်မှုရဲ့ လက္ခဏာဖြစ်ခဲ့တာက အခုတော့ အရေးမပါမှုကနေ လွတ်မြောက်ဖို့ အသည်းအသန် ကြိုးပမ်းမှုတစ်ခုလို ဖြစ်နေပါပြီ” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

ပြီးခဲ့သည့်အပတ်က မက်ခရွန်က စက်တင်ဘာလ ကုလသမဂ္ဂအထွေထွေညီလာခံတွင် ပြင်သစ်သည် ပါလက်စတိုင်းနိုင်ငံကို အသိအမှတ်ပြုကြောင်း ကြေညာရန် ရည်ရွယ်ကြောင်း ဒရာမာဆန်ဆန် ကြေညာခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ပါလက်စတိုင်း အကြမ်းဖက်အဖွဲ့များသည် ဂါဇာကမ်းမြှောင်တွင် အစ္စရေးနှင့် တိုက်ခိုက်နေဆဲ ဖြစ်သည်။

ယင်းကြေညာချက်သည် အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင် နီတန်ယာဟု၏ ပြစ်တင်ရှုတ်ချမှုကို ခံခဲ့ရသည်။ နီတန်ယာဟုက ထိုကဲ့သို့သော လုပ်ရပ်သည် “ အကြမ်းဖက်မှုကို ဆုချခြင်း” ဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

ထိုဆုံးဖြတ်ချက်ကို “ ပေါ့ဆမှု” နှင့် “ အောက်တိုဘာ ၇ ရက်နေ့က သေဆုံးခဲ့သူများအား ပါးရိုက်ခြင်း” ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည့် ကလည်း ဝေဖန်ခဲ့သည်။ ၎င်းက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ထိုကဲ့သို့သော အစီအစဉ်ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ပယ်ချကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ထရမ့်သည် မက်ခရွန်၏ ဂါဇာလုပ်ရပ်ကို ပယ်ချလိုက်ရုံသာမက ပြီးခဲ့သည့် သောကြာနေ့က အိမ်ဖြူတော်တွင် သတင်းထောက်များကို “ သူပြောတာက အရေးမပါဘူး” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

သမ္မတက “ သူက အရမ်းကောင်းတဲ့လူပါ။ သူ့ကို ကျွန်တော် ကြိုက်တယ်၊ ဒါပေမဲ့ အဲ့ဒီကြေညာချက်က အရေးမပါဘူး” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

သမ္မတက မက်ခရွန်ကို အရေးမပါသူအဖြစ် လျှော့တွက်ခဲ့သည်မှာ ဤသည် ပထမဆုံးအကြိမ် မဟုတ်ပေ။

ပြီးခဲ့သည့်လက ကနေဒါနိုင်ငံတွင် ကျင်းပသော G7 ထိပ်သီးအစည်းအဝေးမှ စောစီးစွာ ထွက်ခွာကာ ဝါရှင်တန်သို့ ပြန်သွားရသည့် ထရမ့်၏ အကြောင်းပြချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ ခန့်မှန်းပြီးနောက် သမ္မတက ၎င်း၏ Truth Social ပလက်ဖောင်းပေါ်တွင် “ မှားတယ်။ ငါဘာလို့ ဝါရှင်တန်ကို သွားနေတယ်ဆိုတာ သူလုံးဝမသိဘူး။ ဒါပေမဲ့ ဒါက အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးနဲ့ လုံးဝမသက်ဆိုင်ဘူး။ ဒါထက် အများကြီး ပိုကြီးတယ်။ ရည်ရွယ်သည်ဖြစ်စေ မရည်ရွယ်သည်ဖြစ်စေ အီမန်နျူရယ်က အမြဲတမ်း မှားတယ်။ ဆက်ပြီး စောင့်ကြည့်ပါ!” ဟု ရေးသားခဲ့သည်။

အဆိုပါ ပို့စ်တွင်ပင် ထရမ့်က မက်ခရွန်သည် “ လူသိများအောင် ကြိုးစားနေသူ” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

ထိုကဲ့သို့သော စကားလုံးများ မပြောခင်တွင် မက်ခရွန်သည် ထရမ့်၏ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒကို တိုက်ရိုက်ဆန့်ကျင်သည့်အနေဖြင့် ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ အသွား လွတ်လပ်ခွင့်ရ အာတိတ် ဒေသတွင် ရပ်နားခဲ့သည်။ ထရမ့်က ထိုဒေသကို ဝယ်ယူလိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“ ဂရင်းလန်းကို မရောင်းရဘူး၊ မယူရဘူး” ဟု မက်ခရွန်က ထရမ့်၏ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒအပေါ် သံတမန်ရေးရာ ထိုးနှက်မှုနှင့် အမေရိကန်ကို ရင်ဆိုင်ရန် အခြားဥရောပနိုင်ငံများ၏ ထောက်ခံမှုကို ရယူရန် ကြိုးပမ်းမှုအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။

ထရမ့်၏ ဂရင်းလန်းအပေါ် ရည်မှန်းချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ မေးမြန်းသောအခါ Reuters သတင်းဌာန၏ ဖော်ပြချက်အရ မက်ခရွန်က “ မဟာမိတ်တွေ လုပ်သင့်တဲ့အလုပ်လို့ ကျွန်တော် မထင်ပါဘူး။… ဒိန်းမတ်နဲ့ ဥရောပသားတွေဟာ ဒီဒေသကို ကတိကဝတ်ပြုဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။ ဒီဒေသမှာ မဟာဗျူဟာမြောက် အကျိုးစီးပွား မြင့်မားပြီး နယ်မြေပိုင်နက် အချုပ်အခြာအာဏာကို လေးစားရပါမယ်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

ဖေဖော်ဝါရီလက ပြင်သစ်သမ္မတသည် ထရမ့် ပြန်လည်အာဏာရရှိပြီးနောက် ၎င်း၏ သို့ သွားရောက်ခဲ့ပြီး အစည်းအဝေးသည် ရင်းနှီးပုံရသော်လည်း ရုရှား-ယူကရိန်းစစ်ပွဲအပေါ် အမေရိကန်၏ ချဉ်းကပ်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ တင်းမာမှုများ ရှိနေခဲ့သည်။

အစည်းအဝေး မတိုင်မီ နာရီပိုင်းအလိုတွင် အမေရိကန်သည် ရုရှား၏ ကျူးကျော်မှုကို ရှုတ်ချရန် ယူကရိန်းနှင့် ဥရောပသမဂ္ဂတို့ ရေးဆွဲခဲ့သော ကုလသမဂ္ဂဆုံးဖြတ်ချက်ကို ဆန့်ကျင်မဲပေးခဲ့သည်။

မက်ခရွန်နှင့် ထရမ့်တို့ကြား တင်းမာမှုများသည် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆိုင်ရာ မဟုတ်သော်လည်း လုံးဝ စံနှုန်းဆိုင်ရာ မဟုတ်ကြောင်း Mendoza က ပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်းတို့သည် မက်ခရွန်၏ “ အရေးပါမှုနှင့် တစ်စုံတစ်ရာအတွက် ရပ်တည်လိုသော ဆန္ဒ” မှ ပေါက်ဖွားလာခြင်းဖြစ်သည်ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ “ ပြင်သစ်လူမျိုးတွေက ဆန့်ကျင်ဘက် လုပ်တတ်သူတွေအဖြစ် နာမည်ကြီးပါတယ်၊ ဒါပေမဲ့ သူတို့က ဆန့်ကျင်ဘက် လုပ်ရတာကိုပဲ နှစ်သက်လို့ လုပ်တာပါ” ။

ဝါရှင်တန်ဒီစီအခြေစိုက် Foundation for Defense of Democracies ၏ သုတေသီ Reuel Marc Gerecht က မက်ခရွန်သည် “ ဥရောပခေါင်းဆောင်အများစုနှင့် မတူညီပါ” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ “ ထရမ့်က သူတို့အတွက် အဆင်မပြေဘူး” ။

“ အများစုက ထရမ့်ကို ရုတ်တရက် အပြောင်းအလဲဖြစ်စေတဲ့၊ ရန်လိုတဲ့ အင်အားစုတစ်ခုအဖြစ် မြင်ပြီး အမေရိကန်ရဲ့ ဥရောပနဲ့ သမိုင်းဝင် ဆက်ဆံရေးကို အရောင်းအဝယ်ဆန်တဲ့ ဆက်ဆံရေးအဖြစ် မြင်တယ်” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

“ မက်ခရွန်က ပြင်သစ်ခေါင်းဆောင်အများစုလိုပဲ၊ သူ့ကိုယ်သူ အမေရိကန်ကို ဆန့်ကျင်တဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ပါတယ်” ဟု Gerecht က ဖြည့်စွက်ပြောကြားပြီး ရိုးရာဓလေ့အရ ပြင်သစ်နှင့် အမေရိကန်တို့သည် “ ‘mission civilisatrice’ သို့မဟုတ် ယှဉ်ပြိုင်မှုရှိသော ဉာဏ်အလင်းပွင့်မှု မစ်ရှင်တစ်ခု ရှိခဲ့ကြောင်း ရှင်းပြခဲ့သည်။

“ ဒုတိယကမ္ဘာစစ် နောက်ပိုင်းမှာ အမေရိကန်နည်းလမ်းက ဥရောပမှာ အကြီးအကျယ် ဆွဲဆောင်မှုရှိခဲ့တယ်၊ ဒါပေမဲ့ ဒါက ပြင်သစ်တွေအတွက် အကုန်အကျခံခဲ့ရတယ်။ ပြင်သစ်တွေဟာ ယဉ်ကျေးမှုအရ အင်္ဂလိပ်စကားပြောသူတွေ၊ အထူးသဖြင့် အမေရိကန်တွေဆီမှာ အများကြီး နစ်နာခဲ့ရတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ “ ဒါကြောင့် ပြင်သစ်လူမျိုး အများအပြားဟာ အမေရိကန်နဲ့ ချစ်ခြင်းမုန်းခြင်း ဆက်ဆံရေး ရှိကြပါတယ်” ။

မက်ခရွန်နှင့် ပတ်သက်၍ Gerecht က “ သူဟာ ပြင်သစ်ထိပ်တန်းလူတန်းစားရဲ့ အစိတ်အပိုင်းပါ။ သူတို့က အရမ်းတော်တဲ့ လူတွေပါ။ သူတို့ဟာ သူတို့ရဲ့ အလေးချိန်ထက် အများကြီး ပိုပြီး ထိုးနှက်နိုင်တဲ့သူတွေ၊ ဒါပေမဲ့ ပညာရေးအရရော၊ စိတ်နေစိတ်ထားအရရော သူတို့ဟာ ထရမ့်နဲ့ လုံးဝနီးပါး ဆန့်ကျင်ဘက်ပါပဲ” ဟု ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။