တရမ်ပ်ကဟော်မူဇလကြားကို ‘ဖွင့်လိုက်သည်’ ဟုပြောဆိုသည် – ကြားဖြတ်သူများသည် အမေရိကန်-အီရန် အသစ်ညှိနှိုင်းမှုကို တွန်းအားပေးနေစဉ်: ယခုအချိန်တွင် ကျွန်ုပ်တို့ သိထားသောအရာအားလုံး

(SeaPRwire) –   အမေရိကန်သမ္မတက စစ်ပွဲမှာ “နီးပါးပြီးဆုံးတော့မည်” ဟု ပြောကြားထားပြီး၊ တီဟီရန်ဘက်ကမူ ပဋိပက္ခကို မလိုလားသော်လည်း ဖိအားပေးမှုများ သို့မဟုတ် လက်နက်ချအရှုံးပေးမှုကို လက်ခံမည်မဟုတ်ကြောင်း အခိုင်အမာ ပြောကြားထားသည်။

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို “အပြီးတိုင်ဖွင့်လှစ်လိုက်ပြီ” ဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ ဘေဂျင်းအနေဖြင့် “အီရန်ထံ လက်နက်များမပို့ဆောင်ရန်” သဘောတူညီခဲ့သည်ဟု ဆိုကာ ယင်းလုပ်ဆောင်ချက်သည် “တရုတ်နှင့် ကမ္ဘာကြီးအတွက်” အကျိုးရှိစေမည်ဟု တင်ပြခဲ့သည်။ ထရမ့်၏ မှတ်ချက်စကားများသည် အမေရိကန်စစ်သင်္ဘောများက အရေးပါသော ရေလမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် အီရန်၏ ကုန်သွယ်မှုကို ထိရောက်စွာ ပိတ်ဆို့ထားကြောင်း အမေရိကန်စစ်တပ်က ပြောကြားချိန်တွင် ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။

အီရန်စစ်တပ်ကမူ ၎င်းတို့၏ ဆိပ်ကမ်းများကို ပိတ်ဆို့ထားမှု ဆက်လက်ရှိနေပါက ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့၊ အိုမန်ပင်လယ်နှင့် ပင်လယ်နီတို့တွင် ရေကြောင်းသွားလာမှုကို ပစ်မှတ်ထားနိုင်ကြောင်း သတိပေးထားသည်။ တီဟီရန်က ၎င်းတို့အနေဖြင့် စစ်ပွဲ သို့မဟုတ် မတည်ငြိမ်မှုကို မလိုလားသော်လည်း ဖိအားပေးမှုများ သို့မဟုတ် လက်နက်ချအရှုံးပေးမှုကို လက်ခံမည်မဟုတ်ကြောင်း အခိုင်အမာ ပြောကြားထားသည်။

ယခုကဲ့သို့ တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာခြင်းမှာ ဖေဖော်ဝါရီလနှောင်းပိုင်းတွင် ဝါရှင်တန်နှင့် အစ္စရေးတို့ စတင်ခဲ့သော စစ်ပွဲကို ရပ်တန့်ရန် သဘောတူညီချက်မရရှိဘဲ ပြီးဆုံးခဲ့သည့် ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၌ ပြုလုပ်ခဲ့သော ပြီးခဲ့သည့်သီတင်းပတ်ကုန်က ဆွေးနွေးပွဲများအပြီး အမေရိကန်-အီရန်တို့အကြား ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ဒုတိယအကြိမ် ဆွေးနွေးပွဲများနှင့် ပတ်သက်၍ သွယ်ဝိုက်သော ဆက်သွယ်မှုများ ရှိနေချိန်တွင် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။

ပင်လယ်ပြင်တွင် အမှန်တကယ် ဖြစ်ပျက်နေသည်မှာ အဘယ်နည်း။

ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းတွင် အဓိကကျသော ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှ သွားလာမှုများသည် အမေရိကန်က အီရန်ဆိပ်ကမ်းများကို ပိတ်ဆို့ထားခြင်းကြောင့် ထိရောက်စွာ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်နေဆဲဖြစ်သည်။

အမေရိကန်ဗဟိုကွပ်ကဲရေးဌာန (CENTCOM) က ယင်းအစီအမံများသည် ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့နှင့် အိုမန်ပင်လယ်ကွေ့ရှိ အီရန်ဆိပ်ကမ်းများသို့ ဝင်ရောက်လာသော သို့မဟုတ် ထွက်ခွာသွားသော နိုင်ငံအားလုံး၏ သင်္ဘောများနှင့် သက်ဆိုင်ကြောင်း ပြောကြားထားပြီး၊ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှတစ်ဆင့် “အီရန်မဟုတ်သော ဆိပ်ကမ်းများသို့ သွားလာခြင်း” အတွက် လွတ်လပ်စွာ သွားလာခွင့်ကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေမည်မဟုတ်ကြောင်း အခိုင်အမာ ပြောကြားထားသည်။ စစ်တပ်၏ အဆိုအရ ပိတ်ဆို့မှုမှာ “အပြည့်အဝ အကောင်အထည်ဖော်ပြီး” ဖြစ်သည်။

တီဟီရန်ကမူ ရေလက်ကြား၏ စစ်ပွဲမတိုင်မီ အခြေအနေသို့ ပြန်သွားမည်မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားထားပြီး၊ အီရန်အပေါ် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ ချမှတ်ထားသော သို့မဟုတ် အမေရိကန်-အစ္စရေး တိုက်ခိုက်မှုများကို ထောက်ခံသော နိုင်ငံများ၏ သင်္ဘောများအတွက် ရေလမ်းကြောင်းကို ဖြတ်သန်းခွင့်အဖြစ် လျော်ကြေးငွေ ပေးဆောင်စေရန် စည်းမျဉ်းသစ်များကို ရေးဆွဲနေသည်။

Reuters သတင်းဌာနက ကိုးကားဖော်ပြသည့် Gelber & Associates မှ စွမ်းအင်ဆိုင်ရာ အကြံပေးပညာရှင်များ၏ အဆိုအရ၊ ခြေရာခံအချက်အလက်များအရ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားတွင် “ရေနံတင်သင်္ဘော အနည်းငယ် တိုးလာသည်ကို တွေ့ရသော်လည်း” “ယေဘုယျအားဖြင့် သွားလာမှုမှာ ပုံမှန်အဆင့်ထက် များစွာလျော့နည်းနေဆဲဖြစ်သည်” ဟု သိရသည်။

Fars News Agency ၏ အစီရင်ခံစာအရ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် အီရန်သင်္ဘောနှစ်စင်းသည် ရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းသွားခဲ့ပြီး၊ ယင်းတို့အထဲတွင် ပွင့်လင်းသောပင်လယ်ပြင်မှတစ်ဆင့် Transponder ဖွင့်လျက် အီရန်ရေပိုင်နက်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာသော Supertanker တစ်စင်းနှင့် Imam Khomeini ဆိပ်ကမ်းသို့ ဦးတည်သွားမည့် အစားအသောက်များ တင်ဆောင်လာသော သင်္ဘောတစ်စင်းတို့ ပါဝင်သည်။

နှစ်ဖက်စလုံးက အခြေအနေကို မည်သို့ ပုံဖော်နေကြသနည်း။

ထရမ့်က နောက်ဆုံးလုပ်ဆောင်ချက်များကို အောင်မြင်မှုတစ်ခုအဖြစ် ပုံဖော်ထားပြီး Truth Social တွင် ရေလက်ကြားသည် “အပြီးတိုင်ဖွင့်လှစ်လိုက်ပြီ” ဖြစ်ကြောင်းနှင့် တရုတ်နိုင်ငံသည် “အလွန်ပျော်ရွှင်နေကြောင်း” ကြေညာခဲ့သည်။ သူက ဘေဂျင်းအနေဖြင့် “အီရန်ထံ လက်နက်များမပို့ဆောင်ရန် သဘောတူညီခဲ့သည်” ဟုလည်း ပြောကြားခဲ့သည်။ တရုတ်နိုင်ငံကမူ လူသိရှင်ကြား တုံ့ပြန်ခြင်းမရှိသေးဘဲ ယခင်က တီဟီရန်ကို စစ်ရေးအကူအညီပေးနေသည်ဆိုခြင်းကို ငြင်းဆိုထားသည်။ အမေရိကန်အရာရှိများကမူ ယင်းအစီအမံများသည် နိုင်ငံတကာ သင်္ဘောလမ်းကြောင်းများကို ပွင့်လင်းစေရင်း အီရန်ကို ဖိအားပေးရန် ရည်ရွယ်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားသည်။

အီရန်က အမေရိကန်-အစ္စရေး ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို “ရန်သူ့သင်္ဘောများ” အတွက် ပိတ်လိုက်ကြောင်း အစောပိုင်းက ကြေညာခဲ့ပြီး၊ ရေလမ်းကြောင်းအပေါ် ၎င်းတို့၏ “အချုပ်အခြာအာဏာ” ကို အသိအမှတ်ပြုရန်နှင့် အခွန်ကောက်ခံပိုင်ခွင့်ရှိကြောင်း တောင်းဆိုထားသည်။ သမ္မတ Masoud Pezeshkian က တီဟီရန်အနေဖြင့် စစ်ပွဲ သို့မဟုတ် မတည်ငြိမ်မှုကို မလိုလားဘဲ ဆွေးနွေးမှုများအတွက် ကတိကဝတ်ပြုထားဆဲဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သော်လည်း၊ နိုင်ငံကို လက်နက်ချအရှုံးပေးရန် အတင်းအကျပ် ဖိအားပေးမည့် မည်သည့်ကြိုးပမ်းမှုမဆို ကျရှုံးရန်သာရှိပြီး အီရန်ပြည်သူများက လက်ခံမည်မဟုတ်ကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။

ဈေးကွက်များက မည်သို့ တုံ့ပြန်နေသနည်း။

ကမ္ဘာ့ရေနံနှင့် LNG တင်ပို့မှု၏ ၂၀% ခန့်ကို သယ်ဆောင်ပေးနေသည့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားတွင် အနှောင့်အယှက်များ ဖြစ်ပေါ်မည်ကို စိုးရိမ်မှုများကြောင့် တင်းမာမှုများ လျော့ကျသွားမည်ဟူသော မျှော်လင့်ချက်များကို ကျော်လွန်ကာ ရေနံဈေးနှုန်းများ အနည်းငယ် မြင့်တက်လာခဲ့သည်။

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် Brent ရေနံစိမ်းဈေးနှုန်းမှာ တစ်စည်လျှင် $95 ဝန်းကျင်တွင် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းရှိ ထောက်ပံ့ရေးဆိုင်ရာ အန္တရာယ်များကို ကုန်သည်များက အာရုံစိုက်နေသော်လည်း ဆွေးနွေးပွဲများ ပြန်လည်စတင်နိုင်မည့် မျှော်လင့်ချက်များက ဈေးနှုန်း $100 အောက်တွင် ရှိနေစေရန် အထောက်အကူပြုခဲ့သည်။ Gelber & Associates က ကုန်သည်များသည် စစ်ပွဲတစ်ခုလုံး ရပ်တန့်သွားမည်ဟု တွက်ချက်ထားခြင်းမရှိတော့သော်လည်း၊ စီးဆင်းမှုများမှာ ပုံမှန်အတိုင်း ပြန်မရောက်သေးဘဲ မညီမညာဖြစ်နေဆဲဖြစ်သောကြောင့် “Residual Premium” ကို ဆက်လက်ထိန်းထားဆဲဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားသည်။

ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော စီးပွားရေးဆိုင်ရာ စိုးရိမ်မှုများလည်း မြင့်တက်လာနေသည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ငွေကြေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့ (IMF) က ပဋိပက္ခသည် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးတိုးတက်မှုကို ထိခိုက်စေနိုင်ကြောင်း သတိပေးထားပြီး၊ Chicago Fed ဥက္ကဋ္ဌ Austan Goolsbee က Financial Times သို့ ပြောကြားရာတွင် ရေနံဈေးနှုန်း မြင့်တက်မှုသည် အမေရိကန်၏ ငွေကြေးဖောင်းပွမှု မျှော်လင့်ချက်များကို မြင့်တက်လာစေနိုင်ကြောင်းနှင့် အီရန်နှင့် တင်းမာမှုများအပြင် လက်ရှိ ကုန်သွယ်ရေးတင်းမာမှုများကြောင့် “နှစ်ဆသော အန္တရာယ်” ရှိနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော်လည်း ရှယ်ယာဈေးကွက်များမှာ သံတမန်ရေးရာ ကြိုးပမ်းမှုများက ပင်လယ်ကွေ့စွမ်းအင် ထောက်ပံ့မှုများတွင် ကြာရှည်စွာ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ခြင်းကို တားဆီးနိုင်လိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ချက်များကြောင့် အာရှဈေးကွက် အဓိကညွှန်းကိန်းများ မြင့်တက်လာကာ ပိုမိုကောင်းမွန်သော အမြင်ကို ပြသနေသည်။

မော်စကိုက ဘာပြောနေသနည်း။

ရုရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Sergey Lavrov က တင်းမာမှုများ ထပ်မံမြင့်တက်လာခြင်းကို သတိပေးခဲ့ပြီး၊ အမေရိကန်အနေဖြင့် “လက်တွေ့ကျကျ စဉ်းစားလိမ့်မည်ဟု… နှင့် တီဟီရန်အပေါ် မလိုလားအပ်သော ရန်လိုမှုများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်မည်မဟုတ်ကြောင်း” မျှော်လင့်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ကာ၊ ယင်းလုပ်ရပ်များသည် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော အရှေ့အလယ်ပိုင်းကို မတည်မငြိမ်ဖြစ်စေနိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

တစ်ချိန်တည်းမှာပင် သူက အီရန်၏ ပို့ကုန်များ လျော့နည်းသွားပါက ရုရှားအနေဖြင့် “တရုတ်နှင့် အခြားနိုင်ငံများ ရင်ဆိုင်နေရသော အရင်းအမြစ် လိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်သည်” ဟု ပြောကြားကာ မော်စကိုအနေဖြင့် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော ထောက်ပံ့ရေးဆိုင်ရာ ထိတ်လန့်မှုများကို ဖြေရှင်းရန် အသင့်ရှိနေကြောင်းနှင့် မိတ်ဖက်နိုင်ငံများနှင့် “တန်းတူညီမျှပြီး အပြန်အလှန် အကျိုးရှိသော အခြေခံဖြင့်” လုပ်ဆောင်ရန် အသင့်ရှိကြောင်း အရိပ်အမြွက် ပြောကြားခဲ့သည်။

နောက်ထပ် ဘာဖြစ်လာမည်နည်း။

ထရမ့်က စစ်ပွဲသည် မကြာမီ ပြီးဆုံးနိုင်ပြီး “အံ့သြဖွယ်ကောင်းသော နှစ်ရက်” ကို ကတိပေးထားသော်လည်း၊ သံတမန်ရေးရာ ကြိုးပမ်းမှုများမှာ ပိုမိုမြန်ဆန်လာပုံရသည်။

ပါကစ္စတန်၊ အီရန်နှင့် ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံအချို့မှ အရာရှိများ၏ အဆိုအရ ဝါရှင်တန်နှင့် တီဟီရန်မှ ဆွေးနွေးရေးအဖွဲ့များသည် ယခုသီတင်းပတ်နှောင်းပိုင်းတွင် အစ္စလာမာဘတ်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာနိုင်ကြောင်း သိရသည်။ အဓိက ပါကစ္စတန် ကြားဝင်စေ့စပ်သူတစ်ဦးသည် အမေရိကန်ထံမှ သဝဏ်လွှာကို ယူဆောင်ကာ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် တီဟီရန်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး ဒုတိယအကြိမ် ဆွေးနွေးပွဲအတွက် ပြင်ဆင်မှုများကို ဆွေးနွေးရန် မျှော်လင့်ရသည်။

အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့သည် ပြီးခဲ့သည့်သီတင်းပတ်က နှစ်ပတ်ကြာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးအတွက် သဘောတူညီခဲ့ကြပြီး ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော အဖြေတစ်ခုအတွက် မျှော်လင့်ချက်များ မြင့်တက်လာခဲ့သော်လည်း၊ နှစ်ဖက်စလုံးက “လက်ခံနိုင်ဖွယ်မရှိသော” တောင်းဆိုချက်များအပေါ် အပြန်အလှန် စွပ်စွဲမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ဝါရှင်တန်အနေဖြင့် လက်ရှိ သက်တမ်းကုန်ဆုံးမည့်ရက်ထက်ကျော်လွန်၍ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို သက်တမ်းတိုးရန် တရားဝင် ကတိကဝတ်ပြုထားခြင်းမရှိသေးကြောင်း အမေရိကန် အကြီးတန်းအရာရှိတစ်ဦးက CNN သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။