တူရကီသမ္မတ အာဒိုဂန်သည် အဂတိလိုက်စားမှုစွဲချက်များဖြင့် အဓိကပြိုင်ဘက်ကို ဖမ်းဆီးပြီးနောက် ဆန္ဒပြသူများကို ဆက်လက်နှိမ်နင်းနေ “ `

(SeaPRwire) –   အစ္စတန်ဘူလ်မြို့တော်ဝန် Ekrem İmamoğlu နှင့် သမ္မတ Erdoğan ၏ အဓိကပြိုင်ဘက်ကို မကြာသေးမီက ဖမ်းဆီးလိုက်ခြင်းသည် ဆန္ဒပြသူ ၁,၁၀၀ ကျော်ကို နိုင်ငံအနှံ့အပြားတွင် ထိန်းသိမ်းခဲ့ပြီး ဆယ်စုနှစ်အတွင်း အကြီးမားဆုံး ဆန္ဒပြမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

အစ္စတန်ဘူလ်မြို့တော်ဝန်နှင့် အခြားသော မြူနီစီပယ်အရာရှိများနှင့် နိုင်ငံရေးသမား ၁၀၆ ဦးကို မတ်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် တရားဝင် နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုများကို ဟန့်တားရန် ရည်ရွယ်သည့် နိုင်ငံရေးအကြောင်းပြချက်ဖြင့် Human Rights Watch က ခေါ်ဆိုခဲ့ပြီး ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။

“ Imamoglu ကို နိုင်ငံရေးမှ ဖယ်ရှားခြင်းဖြင့် အစိုးရသည် တူရကီ၏ ယှဉ်ပြိုင်မှုပြင်းထန်သော အာဏာရှင်စနစ်ကို ရုရှားပုံစံ အာဏာရှင်စနစ်အပြည့်အ၀မှ ခွဲခြားထားသည့်မျဉ်းကို ကျော်လွန်သွားခဲ့ပြီး သမ္မတသည် ၎င်း၏ပြိုင်ဘက်များကို ရွေးချယ်ကာ ရွေးကောက်ပွဲများသည် ပြသရန်သက်သက်ဖြစ်သည်” ဟု Middle East Institute မှ တူရကီအစီအစဉ်၏ ဒါရိုက်တာ Gonul Tol က Digital သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

ဝါရှင်တန်ဒီစီရှိ တူရကီသံရုံးမှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူတစ်ဦးက Digital သို့ တူရကီပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး Ali Yerlikaya က မြို့တော်ဝန်ကို ဖမ်းဆီးပြီးနောက် လူ ၁,၁၃၃ ဦးကို ထိန်းသိမ်းခဲ့ပြီး ဆန္ဒပြမှုများ စတင်ကတည်းက ရဲအရာရှိ ၁၂၃ ဦးခန့် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ Yerlikaya က ဆန္ဒပြမှုများအတွင်း လက်နက်များကို သိမ်းဆည်းရမိခဲ့ပြီး ထိန်းသိမ်းခံထားရသူများသည် မတူညီသော အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ဆက်နွှယ်မှုများနှင့် ယခင်ရာဇ၀တ်မှုမှတ်တမ်းများ ရှိကြောင်းလည်း စွပ်စွဲခဲ့သည်။

ကျွမ်းကျင်သူအချို့က ဤလုပ်ရပ်သည် Erdoğan မှ အတိုက်အခံများကို ဖယ်ရှားရန်၊ နိုင်ငံရေးဆန့်ကျင်မှုကို တိတ်ဆိတ်စေရန်နှင့် ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင်အာဏာကို တိုးမြှင့်ရန်အတွက် စီစဉ်ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။

“ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးစနစ်ကို ဒီမိုကရေစီလုပ်ငန်းစဉ်ကို ပယ်ဖျက်ရန်အတွက် လက်နက်အဖြစ် အသုံးပြုသည့် ဤကဲ့သို့သော ဥပဒေမဲ့လုပ်ရပ်ဖြင့် တူရကီနိုင်ငံအတွက် ဒီမိုကရေစီအတွက် မှောင်မိုက်သောအချိန်ဖြစ်သည်” ဟု Human Rights Watch မှ ဥရောပနှင့် အလယ်အာရှဒါရိုက်တာ Hugh Williamson က Digital သို့ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

သောကြာနေ့တွင် Nowruz ပွဲတော်ကို ကျင်းပရန် မိန့်ခွန်းတွင် Erdoğan က တူရကီသည် လမ်းပေါ်တွင် တွေ့ရှိခဲ့သော နိုင်ငံမဟုတ်ကြောင်းနှင့် လမ်းပေါ်အကြမ်းဖက်မှုများကို လက်အောက်ခံမည်မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“ ကျွန်ုပ်တို့သည် အများပြည်သူအေးချမ်းသာယာမှုကို ထိခိုက်စေရန် ခွင့်ပြုမည်မဟုတ်ပါ။ ကျွန်ုပ်တို့သည် အဖျက်အမှောင့်ပြုမှု သို့မဟုတ် လမ်းပေါ်အကြမ်းဖက်မှုများကို လက်လျှော့မည်မဟုတ်ပါ” ဟု Erdoğan က Reuters ၏အဆိုအရ ပြောကြားခဲ့သည်။

အတိုက်အခံများသည် သမ္မတ Erdoğan ကို ၂၀၂၈ ရွေးကောက်ပွဲတွင် ရင်ဆိုင်ရန်အတွက် İmamoğlu ကို ပါတီ၏သမ္မတလောင်းအဖြစ် စနေ၊ တနင်္ဂနွေတွင် သင်္ကေတအဓိကမဲပေးမှုကို ကျင်းပခဲ့သည်။

ဖိနှိပ်မှုများနှင့် ၎င်းတို့၏ကိုယ်ပိုင်လုံခြုံမှုနှင့် လုံခြုံရေးအတွက် ခြိမ်းခြောက်မှုများ တိုးလာနေသော်လည်း တူရကီအတိုက်အခံများသည် ယခုအချိန်အထိ နောက်ဆုတ်သွားပုံမပေါ်သေးပေ။

“ ၂၀၂၄ ခုနှစ် မတ်လက နောက်ဆုံးဒေသဆိုင်ရာရွေးကောက်ပွဲတွင် ပထမပါတီအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာသည့် အဓိကအတိုက်အခံပါတီအနေဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် ခိုင်မာစွာရပ်တည်ကာ အစိုးရ၏ မည်သည့်ဖိနှိပ်မှုကိုမဆို ခုခံတွန်းလှန်သွားမည်” ဟု CHP ၏ နိုင်ငံခြားရေးရာ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ İlhan Uzgel က Digital သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

Uzgel က Erdoğan သည် အာဏာဆုံးရှုံးမှာကို ကြောက်ရွံ့နေပုံရပြီး ဒီမိုကရေစီကို ကာကွယ်ရန်၊ တရားမဲ့မှုကို စိန်ခေါ်ရန်နှင့် Erdoğan အစိုးရ၏ အာဏာအလွဲသုံးစားလုပ်မှုကို စိန်ခေါ်ရန် အတိုက်အခံထောက်ခံသူများကို လမ်းပေါ်ထွက်ရန် တိုက်တွန်းနေသည်ဟု ဆိုသည်။

“ အဓိကရုဏ်းရဲတပ်ဖွဲ့၏ အခါအားလျော်စွာ အင်အားသုံးသော်လည်း ကျွန်ုပ်တို့၏ပြည်သူလူထုသည် လမ်းပေါ်ထွက်ကာ ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြကြသည်ကို တွေ့မြင်ရသည့်အတွက် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာဖြစ်ပါသည်၊ ၎င်းသည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ရရှိထားသော အခွင့်အရေးတစ်ခုဖြစ်သည်” ဟု ၎င်းက ဆက်ပြောသည်။

လက်ရှိတွင် အကျဉ်းကျခံနေရပြီး အဂတိလိုက်စားမှုဖြင့် စွဲချက်တင်ခံထားရသည့် Imamoglu ကို Erdoğan ၏ ဆယ်စုနှစ်ကြာအုပ်ချုပ်မှုကို အလေးအနက်ဆုံး စိန်ခေါ်သူအဖြစ် ရှုမြင်ကြသည်။ သူ၏ထိန်းသိမ်းခြင်းသည် တူရကီ၏ ဒီမိုကရေစီလိုလားသော လှုပ်ရှားမှုကို ကြီးမားသောထိုးနှက်ချက်ဖြစ်စေပြီး အနာဂတ်ကာလများအတွက် နိုင်ငံရေးအတိုက်အခံမှ သူ့ကို ဖယ်ထုတ်ထားနိုင်ဖွယ်ရှိသည်။

Middle East Institute မှ Tol က လူတို့၏ဒေါသသည် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ပျောက်ကွယ်သွားမည်ဟု Erdoğan က ယုံကြည်ထားပြီး လူထုဆန္ဒပြမှုများသည် နောက်ဆုံးတွင် ငြိမ်သက်သွားလိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်ထားသည်။ ရွေးကောက်ပွဲကို ၂၀၂၈ ခုနှစ်အထိ မကျင်းပသေးဘဲ လူအများစုသည် မေ့ပျောက်သွားပြီး ရှေ့ဆက်သွားကြမည်ဟု Erdoğan က မျှော်လင့်ထားသည်။

Tol ၏အဆိုအရ အန္တရာယ်မှာ အရှေ့အလယ်ပိုင်းနှင့် အခြားနေရာများရှိ လမ်းပေါ်ဆန္ဒပြမှုများသည် မတူညီသော ဦးတည်ရာများစွာသို့ သွားလေ့ရှိပြီး ဖမ်းဆီးမှုများအပေါ် လူထု၏ဒေါသသည် မည်မျှကြာရှည်ခံမည်နှင့် လှုပ်ရှားမှုသည် မည်မျှပိုမိုရေပန်းစားလာမည်ကို ပြောရန်ခက်ခဲပါသည်။

ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ လောကီလူမျိုးများပါတီ (CHP) မှ İmamoğlu သည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် အစ္စတန်ဘူလ်မြို့တော်ဝန်အဖြစ် ရွေးကောက်ခံရပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်ရွေးကောက်ခံရသည်။ ရွေးကောက်ပွဲနှစ်ခုစလုံးတွင် Erdoğan ထောက်ခံသော ပြိုင်ဘက်များကို သူက အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။

တူရကီ၏ပြဿနာများသည် သမ္မတ Trump က NATO အဖွဲ့ဝင်အပေါ် စဉ်းစားသုံးသပ်ကာ မကြာသေးမီက Erdoğan နှင့် တယ်လီဖုန်းပြောဆိုပြီးနောက် F-35 တိုက်လေယာဉ်များ ပြန်လည်ရောင်းချမှုကို ပြန်လည်စတင်ရန် ကြံစည်နေချိန်တွင် ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။

Reuters သည် ဤဆောင်းပါးတွင် ပါဝင်ရေးသားခဲ့သည်။