အီရန်နှင့် စစ်ဖြစ်ပါက ကမ္ဘာ့ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင် – လှူဒါန်းရေးအဖွဲ့တည်ထောင်သူ

(SeaPRwire) –   ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) မှတစ်ဆင့် မြေသြဇာ စီးဆင်းမှု ပြတ်တောက်ခြင်းသည် ရိတ်သိမ်းမှုများကို လျော့ကျစေနိုင်ကြောင်း World Central Kitchen မှ Jose Andres က သတိပေးလိုက်သည်။

အီရန်အပေါ် အမေရိကန်-အစ္စရေး စစ်ပွဲကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော မြေသြဇာ ထောက်ပံ့မှု ပြတ်တောက်မှုများသည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် နှစ်ရှည် စားနပ်ရိက္ခာ အကျပ်အတည်းကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည့် အန္တရာယ်ရှိကြောင်း World Central Kitchen (WCK) တည်ထောင်သူ Jose Andres က သတိပေးပြောကြားခဲ့သည်။

ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြား ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ တင်းမာမှုများသည် စွမ်းအင်စျေးနှုန်းများကို မြင့်တက်စေပြီး ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးကို တုန်လှုပ်စေခဲ့ကာ ကမ္ဘာ့အရေးအပါဆုံး ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းများထဲမှ တစ်ခုကို အနှောင့်အယှက် ဖြစ်စေခဲ့သည်။ ဤလမ်းကြောင်းသည် ကမ္ဘာ့ရေနံစိမ်း တင်ပို့မှု၏ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို ကိုင်တွယ်နေသော်လည်း ၎င်းသည် နိုက်ထရိုဂျင် အခြေခံ မြေသြဇာများ တင်ပို့မှုအတွက်လည်း အရေးကြီးပါသည်။

ကြာသပတေးနေ့တွင် The Guardian နှင့် စကားပြောဆိုရာ၌ Jose Andres က မြေသြဇာ ပေးပို့မှု နောက်ကျခြင်းသည် အရေးကြီးသော စိုက်ပျိုးချိန် ကာလများကို လွဲချော်စေနိုင်ပြီး နောက်ဆက်တွဲ ရိတ်သိမ်းမှုများတွင် အထွက်နှုန်း လျော့နည်းစေကာ ထုတ်လုပ်မှု လျော့နည်းခြင်းနှင့် စားသောက်ကုန် စျေးနှုန်း မြင့်တက်ခြင်းတို့၏ ဆက်တိုက် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် တုံ့ပြန်မှုများကို လှုံ့ဆော်ပေးနိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြားကနေ ထွက်ခွာတာဟာ ရေနံတစ်ခုတည်း မဟုတ်ပါဘူး။ ၂၀၂၆ နဲ့ ၂၀၂၇ ခုနှစ် ဆောင်းဦးကာလမှာ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှု အကြီးအကျယ် တိုးလာမယ်လို့ ကျွန်တော် မျှော်လင့်ထားပါတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့ပြီး ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြားနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ သင်္ဘောတင်ပို့မှု မတည်ငြိမ်မှုများသည် မြေသြဇာ ထောက်ပံ့မှုကို တင်းကျပ်စေပြီး တောင်သူများအတွက် ကုန်ကျစရိတ်များကို မြင့်တက်စေနေပြီဖြစ်ကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။

ပဋိပက္ခကြောင့် ပင်လယ်ကွေ့ ဒေသတစ်လျှောက်ရှိ မြေသြဇာ စက်ရုံများ ပိတ်သိမ်းခဲ့ရကြောင်း သတင်းများ ထွက်ပေါ်နေပြီး ထောက်ပံ့မှုကို ပိုမို အခက်တွေ့စေသည်။ နိုက်ထရိုဂျင် မြေသြဇာများသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အသုံးပြုမှု၏ အများစုဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာ ထုတ်လုပ်မှု၏ ထက်ဝက်ခန့်ကို အထောက်အပံ့ ပေးထားသည်။ ပင်လယ်ကွေ့ ဒေသသည် အဓိက ပို့ကုန် အချက်အချာအဖြစ် ဆောင်ရွက်နေသဖြင့် ရေကြောင်း လမ်းကြောင်းများ ပြတ်တောက်မှုသည် အမြင့်ဆုံး စိုက်ပျိုးရာသီအတွင်း ပြတ်လပ်မှုများကို ပိုမို ပြင်းထန်စေခဲ့သည်။

Jose Andres က ဆင်းရဲသော နိုင်ငံများသည် အဆိုးရွားဆုံး သက်ရောက်မှုကို ခံစားရလိမ့်မည်ဟု သတိပေးခဲ့သည်။ “ဟေတီလို နေရာမျိုးမှာ သူတို့က ခင်ဗျားကို ဆန်တစ်ကီလို မကျွေးပါဘူး၊ တစ်ကြိမ်မှာ တစ်အောင်စပဲ ကျွေးတာပါ။ အဲဒီလူတွေက နောက်ဆက်တွဲ ဆိုးကျိုးတွေကို ခံစားရတော့မှာပါ” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့ပြီး အစိုးရများအနေဖြင့် အမျိုးသား ဘတ်ဂျက်၏ အစိတ်အပိုင်း အနည်းငယ်ကို စားနပ်ရိက္ခာ လုံခြုံမှုအတွက် ခွဲဝေပေးရန် အကြံပြုခဲ့သည်။

UN Development Program ၏ အစီရင်ခံစာတစ်ခုအရ အရှေ့အလယ်ပိုင်း စစ်ပွဲ၏ ကျယ်ပြန့်သော စီးပွားရေး သက်ရောက်မှုကြောင့် နိုင်ငံပေါင်း ၁၆၂ နိုင်ငံတွင် လူပေါင်း ၃၂ သန်းအထိ ဆင်းရဲတွင်းသို့ ရောက်ရှိသွားနိုင်ပြီး သွင်းကုန်အပေါ် မှီခိုနေရသော နိုင်ငံများသည် အကြီးမားဆုံး ဖိအားနှင့် ရင်ဆိုင်ရမည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။ အာရှ၊ ဆာဟာရ တောင်ပိုင်း အာဖရိကနှင့် ကျွန်းနိုင်ငံငယ် အချို့တွင် အကြီးမားဆုံး ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ဖြစ်လာနိုင်ဖွယ် ရှိသည်။