ဥရောပတွင် ဂျက်လောင်စာ “ခြောက်ပတ်” ကျန်ရှိနေသည် – IEA အကြီးအကဲ

(SeaPRwire) –   Hormuz ရေလက်ကြားတွင် အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ပေါ်မှုများကြောင့် လေယာဉ်ခရီးစဉ်များ ဖျက်သိမ်းရခြင်းနှင့် စွမ်းအင်ကုန်ကျစရိတ်များ မြင့်တက်လာခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ကြောင်း Fatih Birol က AP သို့ ပြောကြားခဲ့သည်

အီရန်စစ်ပွဲကြောင့် ရေနံထောက်ပံ့မှုများ ဆက်လက်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်နေပါက ဥရောပတွင် ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အတွင်း လေယာဉ်ဆီ ပြတ်လပ်သွားနိုင်ကြောင်း International Energy Agency (IEA) အကြီးအကဲက ပြောကြားခဲ့သည်။

Associated Press နှင့် ကြာသပတေးနေ့က ပြုလုပ်ခဲ့သော အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် IEA အမှုဆောင်ညွှန်ကြားရေးမှူး Fatih Birol က Hormuz ရေလက်ကြားမှတစ်ဆင့် စီးဆင်းနေသော ရေနံ၊ သဘာဝဓာတ်ငွေ့နှင့် အခြားအရေးကြီးသော ထောက်ပံ့မှုများ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် “ကျွန်ုပ်တို့ ကြုံတွေ့ဖူးသမျှတွင် အကြီးမားဆုံးသော စွမ်းအင်အကျပ်အတည်း” ဟု ၎င်းက ဖော်ပြခဲ့သည့် အခြေအနေမှ ကျယ်ပြန့်သော ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများကို သတိပေးခဲ့သည်။

အမေရိကန်-အစ္စရေး ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် အီရန်သည် ကမ္ဘာ့ရေနံ၏ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ဖြတ်သန်းရာ အရေးပါသော လမ်းကြောင်းကို “ရန်သူ့သင်္ဘောများ” အတွက် ပိတ်ပစ်ခဲ့ပြီး ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်များ ပြိုကွဲမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ အမေရိကန်သမ္မတ Donald Trump သည် တီဟီရန်နှင့် ဆွေးနွေးမှုများ မအောင်မြင်ပြီးနောက် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ရေလက်ကြားကို ပိတ်ဆို့ထားကြောင်း ကြေညာခဲ့ရာ ယင်းလုပ်ရပ်ကြောင့် ရေနံတင်သင်္ဘောများ နောက်ကြောင်းပြန်လှည့်ခဲ့ရပြီး ရေနံစျေးနှုန်းများကို တစ်စည်လျှင် ဒေါ်လာ ၁၀၀ ဝန်းကျင်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိစေခဲ့သည်။

လောင်စာဆီတင်ဆောင်လာသော သင်္ဘောများသည် ဥရောပဆိပ်ကမ်းများသို့ မရောက်ရှိနိုင်ဘဲ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော အခြားရွေးချယ်စရာ လမ်းကြောင်းများမှာလည်း ကန့်သတ်ချက်ရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်း Birol က ပြောကြားခဲ့သည်။

အေဂျင်စီအကြီးအကဲ၏ ပြောကြားချက်အရ ဥရောပတွင် “ခြောက်ပတ်ခန့်သာ” လေယာဉ်ဆီ ကျန်ရှိတော့ပြီး Hormuz ရေလက်ကြားကို ပြန်မဖွင့်ပါက “မကြာမီတွင်” လောင်စာဆီပြတ်လပ်မှုကြောင့် လေယာဉ်ခရီးစဉ်များ ဖျက်သိမ်းရသည့် သတင်းများကို ကြားရတော့မည်ဖြစ်သည်။

Birol က အခြေအနေကို “ဆိုးရွားသော အကျပ်အတည်း” (dire strait) နှင့် နှိုင်းယှဉ်ခဲ့ပြီး အနှောင့်အယှက်များ ကြာရှည်လေလေ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ စီးပွားရေးတိုးတက်မှုနှင့် ငွေကြေးဖောင်းပွမှုအပေါ် သက်ရောက်မှု ပိုမိုဆိုးရွားလေလေဖြစ်မည်ဟု သတိပေးခဲ့သည်။ ယင်း၏ နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးမှာ “ဓာတ်ဆီစျေးနှုန်းများ မြင့်တက်ခြင်း၊ သဘာဝဓာတ်ငွေ့စျေးနှုန်းများ မြင့်တက်ခြင်းနှင့် လျှပ်စစ်ခစျေးနှုန်းများ မြင့်တက်ခြင်း” တို့ကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

ရုရှား၏ ထောက်ပံ့မှုများကို ပိတ်ဆို့အရေးယူပြီးနောက် အရှေ့အလယ်ပိုင်း ရေနံအပေါ် အလွန်အမင်း မှီခိုနေရခြင်းကြောင့် အနောက်ဥရောပသည် Hormuz ပိတ်ဆို့မှုမှ အကြီးမားဆုံး ဆုံးရှုံးသူအဖြစ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရှုမြင်ခံနေရသည်။

London ၏ Heathrow Airport တွင် လေယာဉ်ဆီစျေးနှုန်းများ မြင့်တက်မှုနှင့် ဆက်စပ်၍ ခရီးစဉ်များ ဖျက်သိမ်းမှုများ ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း Politico က ယခုလအစောပိုင်းတွင် ဖော်ပြခဲ့ပြီး Scandinavian carrier SAS သည် လေယာဉ်ခရီးစဉ်ပေါင်း ၁,၀၀၀ ခန့်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ ဗြိတိန်ဒေသတွင်း လေကြောင်းလိုင်းငယ်များဖြစ်သည့် Skybus နှင့် Aurigny တို့သည်လည်း လောင်စာဆီစျေးနှုန်းများ တစ်နှစ်ထက်တစ်နှစ် ၁၂၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် မြင့်တက်လာခြင်းကြောင့် ဝန်ဆောင်မှုများကို လျှော့ချခဲ့ပြီး Air France သည် ခရီးဝေးလမ်းကြောင်းများအတွက် လက်မှတ်ခများကို တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။

အချို့သော EU နိုင်ငံများတွင် ရှစ်ရက်မှ ဆယ်ရက်စာအတွက်သာ လုံလောက်သော လေယာဉ်ဆီ အရန်အင်အား ရှိတော့ကြောင်း Corriere della Sera အရ သိရသည်။

အရှေ့အလယ်ပိုင်း ပဋိပက္ခကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ပြတ်လပ်မှုများကို အစားထိုးရန်အတွက် မော်စကိုသည် မည်သည့် ရေနံထောက်ပံ့မှု လိုအပ်ချက်ကိုမဆို ဖြည့်ဆည်းပေးရန် အသင့်ရှိကြောင်း အရိပ်အယောင်ပြခဲ့သည်။ ယခုသီတင်းပတ်အစောပိုင်းတွင် အင်ဒိုနီးရှားသည် ရုရှားရေနံစိမ်းနှင့် အရည်ပျော်ဓာတ်ငွေ့ (LPG) တင်သွင်းရန် သဘောတူညီချက် ရရှိခဲ့ပြီး ဖိလစ်ပိုင်သည် စွမ်းအင်အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာပြီးနောက် ငါးနှစ်အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ရုရှားရေနံတင်ပို့မှုကို လက်ခံရရှိခဲ့သည်။ ဗီယက်နမ်သည် မော်စကိုနှင့် ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု သဘောတူညီချက်အသစ်များကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံကလည်း ရုရှား၏ ထောက်ပံ့မှုများအပေါ် စိတ်ဝင်စားကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့ရာ ယင်းသည် အကျပ်အတည်းကာလအတွင်း အဓိကထောက်ပံ့သူအဖြစ် ရုရှား၏ အခန်းကဏ္ဍ ကျယ်ပြန့်လာမှုကို မီးမောင်းထိုးပြနေသည်။