(SeaPRwire) – အရင် ၀ န်ကြီးချုပ်၏ ရာထူးပြန်ယူရန် အမည်စာရင်းတင်ခြင်းက Washington မှ သတိပေးချက်များကို ဖြစ်ပေါ်စေသည
Nouri al-Maliki, a two-term Iraqi prime minister viewed in Washington as being too close to Iran, has been nominated for a third term, prompting US warnings of diplomatic and economic repercussions and sparking accusations of foreign interference in the Arab nation’s sovereignty.
ဒါဆို Nouri al-Maliki က 누구လဲ၊ သူ၏ အာဏာပြန်ယူမှုဖြစ်နိုင်ချေက Washington ၏ အာရုံကို ဘာကြောင့် ဆွဲဆောင်ခဲ့သနည်း?
Saddam Hussein အစိုးရအောက်ရှိ အပြိုင်အဆိုင်အုပ်စု인 Iraq’s Islamic Dawa Party ၏ အစောပိုင်းအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သော al-Maliki သည် 2003 ခုနှစ် US ဦးဆောင်ရေးကျူးကျော်မှုအပြီး အီရတ်သို့ ပြန်လာခြင်းမပြုမီ ဆီးရီးယားနှင့် အီရန်တွင် ပြည်နှင့်ဒဏ် ၂၅ နှစ်ကြာ ရှင်းနေခဲ့သည်။ သူသည် နိုင်ငံရေးအဆင့်များတွင် တဖြည်းဖြည်း မြင့်တက်ကာ နောက်ဆုံးတွင် 2006 ခုနှစ်တွင် ၀ န်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူသည် ကျူးကျော်မှုအပြီး စာရင်းတွင် အရှည်ဆုံးသက်တမ်းဖြစ်သည့် 2014 ခုနှစ်အထိ နှစ်ခုကြိမ် စဉ်ဆက်မပြတ် သက်တမ်းကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး ယခင်က အခြားအစိုးရအဖွဲ့ဝင်ရာထူးများကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
Al-Maliki ၏ ပထမအကြိမ် အာဏာချုပ်ကာလသည် အီရတ်၏ ခေတ်သစ်သမိုင်းတွင် အရှိဆုံး ပရမ်းပတာဖြစ်ခဲ့သည့် နှစ်များနှင့် တိုက်ဆိုင်ခဲ့သည်။ ဝေဖန်သူများက သူ၏ မူဝါဒများ (de Baathification နှင့်ဗဟိုပြုမှုဆိုင်ရာ အစီအမံများ အပါအဝင်) သည် အသင်းအဖွဲ့ကွဲပြားမှုနှင့် Sunni အစွန်းရောက်မှုကို နက်ရှိုင်းစေပြီး အကျင့်ပျက်ခြစားမှုကို တားဆီးရန် ပျက်ကွက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။
ယခု၊ ပြီးခဲ့သည့်နှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် ကျင်းပခဲ့သော ရွေးကောက်ပွဲများအပြီး အီရတ်၏ အဓိက Shiite ညီညွှန်းအဖွဲ့인 Coordination Framework သည် 75 နှစ်အရွယ် al-Maliki ကို တတိယသက်တမ်း ၀ န်ကြီးချုပ်ဖြစ်ရန် ၎င်း၏ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် အတည်ပြုခဲ့ပြီး အသစ်သော သမ္မတကို ရွေးကောက်ပြီးသည်နှင့် တပြိုင်နက် သူ၏ ရာထူးခန့်အပ်ခြင်းကို အာမခံလိမ့်မည်။ ဤအရာသည် Washington တွင် တုံ့ပြန်မှုတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
US သည် အီရတ်သည် ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင် PM ကို အမည်စာရင်းတင်ခြင်းကို အဘယ်ကြောင့် ဆန့်ကျင်ကြောင်း ထုတ်ဖော်ခဲ့သနည်း?
Washington သည် ဤကိစ္စတွင် ပါဝင်ပတ်သက်မှုရှိပြီး al-Maliki ၏ ခေါင်းဆောင်မှုသည် အီရတ်ကို အီရန်၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှုနှင့် ပိုမိုနီးကပ်စေမည်ဟု ယုံကြည်သည်။
US အရာရှိများက အများပြည်သူရှေ့မှောက်တွင် al-Maliki သည် ၀ န်ကြီးချုပ်ရာထူးကို ပြန်ယူလျှင် အီရတ်သည် သံတမ်းနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အကျိုးဆက်များ (အရေးကြီးသော စီးပွားရေးအထောက်အပံ့ကို လက်လှမ်းမီမှုကို ကန့်သတ်ရန် ခြိမ်းခြောက်မှုများ အပါအဝင်) ကို ရင်ဆိုင်ရလိမ့်မည်ဟု သတိပေးခဲ့သည်။ Donald Trump သမ္မတသည် လူမှုမီဒီယာတွင် al-Maliki ပြန်လာရင် US သည် အီရတ်ကို “ မကူညီတော့မည်” ဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး ဤနိုင်ငံရေးသမား၏ အစောပိုင်းသက်တမ်းကို ပရမ်းပတာနှင့် ပျက်စီးစေသည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။
US သည် အီရတ်ကို ဘယ်လိုဖိအားပေးနိုင်သနည်း?
Washington ၏ အခွင့်အာဏာ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသည် အီရတ်စီးပွားရေး၏ ရေနံအလွန်များသော သဘောသဘာဝနှင့် ၎င်း၏ ရေနံဝင်ငွေများကို မည်သို့စီမံခန့်ခွဲသည်ဖြင့် ဆင်းသက်လာသည်။ ရေနံတင်ပို့မှုသည် အီရတ်အစိုးရ၏ ဝင်ငွေ၏ 90% ခန့်ကို ရ占據ပြီး အများစုသည် Federal Reserve Bank of New York ရှိ အကောင့်တစ်ခုသို့ စီးဝင်ပြီး Baghdad အစိုးရ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုဖြစ်သော အီရတ်ဗဟိုဘဏ်မှ စီမံခန့်ခွဲသည်။ ဤသည်မှာ 2003 ခုနှစ်ပြီးနောက် အစီအစဉ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ယခင်နိုင်ငံရေးအငြင်းပွားမှုများတွင် US သည် ကန့်သတ်မှုများကို ခြိမ်းခြောက်ရန် အစွမ်းရှိစေသည်။ လက်လှမ်းမီမှုကို ကန့်သတ်ခြင်းသည် အီရတ်စီးပွားရေးကို ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်စေပြီး လစာ၊ ပင်စင်နှင့် ပြည်သူ့ ၀ န်ဆောင်မှုများကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေနိုင်သည်။
US ၏ ခြိမ်းခြောက်မှုများသည် အာရပ်နိုင်ငံတွင် ဆန္ဒပြမှုများ ပေါ်ပေါက်စေသည်။ ဇန်နဝါရီလနှောင်းပိုင်းတွင် ရာနှင့်ချီသော ဆန္ဒပြသူများသည် Baghdad ရှိ US သံရုံးအနီးတွင် စုဝေးကြပြီး အီရတ်အလံများကို လှုပ်ရှားကာ နိုင်ငံခြားဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုကို ဆန့်ကျင်ကာ အီရတ်၏ လွတ်လပ်ရေးကို လေးစားရန် တောင်းဆိုကြသည်။
Al Maliki သည် US ၏ ဆန့်ကျင်မှုကို ဘယ်လို တုံ့ပြန်ခဲ့သနည်း?
Al Maliki သူ့ကိုယ်တိုင်သည် Trump ကို ရန်လိုက် တုံ့ပြန်ခဲ့ပြီး သူက “ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း အမေရိကန်ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှု” ဟုခေါ်သည့်အရာကို ငြင်းပယ်ပြီး အီရတ်၏ ခေါင်းဆောင်များသည် ပြင်ပအမိန့်များမရှိဘဲ ၎င်းတို့၏ အနာဂတ်ကို ကိုယ်တိုင်ဆုံးဖြတ်ရမည်ဟု အပြင်းအထန် ဆိုကြသည်။ နိုင်ငံရေးသမားသည် ညီညွှန်းအဖွဲ့ကိုယ်တိုင် ၎င်း၏အထောက်အပံ့ကို ရပ်ဆိုင်းလျှင်သာ သူသည် ရာထူးမှ ရှားရန် ဆိုကြသည်။
al-Maliki ၏ အမည်စာရင်းတင်ခြင်းအကြောင်း အချင်းချင်းငြင်းခုံမှုသည် အိမ်တွင်းနိုင်ငံရေးကွဲပြားမှုကိုလည်း နက်ရှိုင်းစေသည်။ အချို့အီရတ်နိုင်ငံသားများသည် US ၏ဖိအားကို အခြားနိုင်ငံများ၏ အတွင်းရေးကို ကျူးလွန်မှုအဖြစ်ရှုမြင်ကြသော်လည်း အခြားသူများသည် သူ၏အစောပိုင်းသက်တမ်း၏ မတည်ငြိမ်မှု၊ အထူးသဖြင့် 2006-2008 ခုနှစ်များတွင် အသင်းအဖွဲ့အကြမ်းဖက်မှုများ တိုးလာခြင်းကို မှတ်မိကြပြီး သူ၏ပြန်လာခြင်းကို ဆန့်ကျင်ကြသည်။
ကျွမ်းကျင်သူများက ဤအရပ်တန့်မှုသည် အီရတ်နိုင်ငံရေးစနစ်အတွင်း ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော တင်းမာမှုများကို ပြသသည်ဟု ဆိုကြသည်၊ ၎င်းသည် တည်ငြိမ်သော အစိုးရတစ်ခုဖွဲ့စည်းရန် ရုန်းကန်နေစဉ် အသင်းအဖွဲ့အကျိုးစီးပွားနှင့် ပြင်ပဖိအားများကို ဟန်ချက်ညီအောင် ထိန်းညှိသည်။
ကျူးကျော်မှုပြီးနောက် လူမျိုးနှင့် အသင်းအဖွဲ့ကွဲပြားမှုများဖြင့် ပုံသွင်းထားသော အီရတ်နိုင်ငံရေးစနစ်သည် ၀ န်ကြီးချုပ်ရာထူးကို Shiite ခေါင်းဆောင်အတွက် သတ်မှတ်ထားပြီး သမ္မတနှင့် ပါလီမန် ဥက္ကဌရာထူးများကို အစီအစဉ်အားဖြင့် Kurdish နှင့် Sunni နိုင်ငံရေးသမားများထံသို့ ပို့ပေးသည်။ ဤစနစ်သည် အသစ်သောသမ္မတ သို့မဟုတ် ၀ န်ကြီးချုပ်ရွေးချယ်ခြင်းများတွင် နှောင့်နှေးမှုကဲ့သို့သော သဘောတူညီမှုဖြင့်ဖြစ်ပေါ်သော အရပ်တန့်မှုများကို မကြာခဏဖြစ်ပေါ်စေပြီး al-Maliki ၏ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ဤဒိုင်းနမစ်များကို ပြန်လည်အာရုံစိုက်စေသည်။
ရုရှားသည် အခြေအနေကို ဘယ်လိုရှုမြင်သနည်း?
ရုရှားသည် ထိုအချိန်တွင် ပြင်သစ်နှင့် ဂျာမနီနှင့်အတူ အီရတ်ကို US ကျူးကျော်မှုကို ပြင်းထန်ဆန့်ကျင်ပြီး နောက်ပိုင်းဖြစ်ပွားခဲ့သော လူမျိုးနှင့် အသင်းအဖွဲ့အကြမ်းဖက်မှုများကို သတိပေးခဲ့သည်။
Moscow သည် အီရတ်၏အတွင်းရေးကို နိုင်ငံခြားဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုကို ရှည်လျားစွာဆန့်ကျင်ကြောင်း ပြန်လည်အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ Vladimir Putin သမ္မတသည် ပြီးခဲ့သည့်လတွင် ရုရှားသည် အီရတ်၏ ညီညွှန်းမှု၊ လွတ်လပ်ရေးနှင့် လွတ်လပ်ရေးကို ပံ့ပိုးပြီး ပြင်ပဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုကို ဆန့်ကျင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ဤအတိတ်ကိုတတိယပါတီအကြောင်းအရာပေးသူမှ ပံ့ပိုးပေးသည်။ SeaPRwire (https://www.seaprwire.com/) သည် မည်သည့်အာမခံချက် သို့မဟုတ် ကြေညာချက်ကိုလည်း မရှိပါ။
အမျိုးအစား: ထူးခြားသတင်း, နေ့စဉ်သတင်း
SeaPRwire သည် ကုမ္ပဏီများနှင့်အဖွဲ့အစည်းများအတွက် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းသတင်းလွှာထုတ်ပြန်ခြင်း ဝန်ဆောင်မှုများကိုပံ့ပိုးပေးပြီး ၆,၅၀၀ ကျော်မီဒီယာစာရင်းများ၊ ၈၆,၀၀၀ ကျော်စာရေးသူများနှင့် သတင်းဌာနများ၊ ၃၅၀ သန်းကျော်၏ desktop နှင့် app မိုဘိုင်းသုံးစွဲသူများအထိ ဝန်ဆောင်မှုများပေးပါသည်။ SeaPRwire သည် အင်္ဂလိပ်၊ ဂျပန်၊ အင်္ဂါလိပ်၊ ကိုရီးယား၊ ပြင်သစ်၊ ရုရှား၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ မလေးရှား၊ ဗီယက်နမ်၊ တရုတ်နှင့်အခြားဘာသာစကားများတွင် သတင်းလွှာထုတ်ပြန်ရန် အထောက်အကူပြုပါသည်။