‘ရေခွဲမှတ် အချိန်’ – လေ့လာမှုအရ ယူကေ၏ ကျန်းမာသန်စွာ နေထိုင်နိုင်သည့် သက်တမ်း အလွန်အမင်း ကျဆင်းလာသည်

(SeaPRwire) –   ဗြိတိန်နိုင်ငံသည် ကျန်းမာရေးအခြေအနေ သိသိသာသာ ဆိုးရွားလာနေသည့် ချမ်းသာသောနိုင်ငံ ငါးနိုင်ငံအနက် တစ်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများတွင် အဆင့်နှစ်ခုမြောက် အနိမ့်ဆုံးနေရာ၌ ရှိနေသည်။

Health Foundation ပရဟိတအဖွဲ့၏ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာချက်အသစ်အရ ဗြိတိန်နိုင်ငံတွင် ကျန်းမာစွာနေထိုင်နိုင်သည့်သက်တမ်း (Healthy life expectancy – HLE) သည် အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီး နှစ်ဦးစလုံးအတွက် နှစ်နှစ်ခန့် ကျဆင်းသွားပြီး အသက် ၆၀ ကျော်သာ ရှိတော့သည်။ ယင်းအချက်ကြောင့် ဗြိတိန်သည် လူတို့၏ ကျန်းမာစွာနေထိုင်နိုင်သည့်သက်တမ်း လျော့နည်းသွားသည့် ချမ်းသာသောနိုင်ငံ ငါးနိုင်ငံအနက် တစ်နိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

Office for National Statistics ၏ ၂၀၁၂-၂၀၁၄ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၂-၂၀၂၄ ခုနှစ်အထိ အချက်အလက်များအပေါ် အခြေခံထားသည့် အဆိုပါတွေ့ရှိချက်များအရ အမျိုးသားများအတွက် HLE သည် ၆၂.၉ နှစ်မှ ၆၀.၇ နှစ်သို့လည်းကောင်း၊ အမျိုးသမီးများအတွက် ၆၃.၇ နှစ်မှ ၆၀.၉ နှစ်သို့လည်းကောင်း ကျဆင်းသွားကြောင်း ပြသနေသည်။

အချမ်းသာဆုံးနိုင်ငံ ၂၁ နိုင်ငံအနက် ဗြိတိန်နိုင်ငံသည် ကျန်းမာစွာနေထိုင်နိုင်သည့်သက်တမ်း အဆိုးရွားဆုံး ကျဆင်းမှုတွင် ဒုတိယနေရာ၌ ရှိနေပြီး အမေရိကန်နိုင်ငံသာလျှင် ဗြိတိန်ထက် ပိုမိုဆိုးရွားနေသည်။ ဗြိတိန်သည် နိုင်ငံတကာအဆင့်သတ်မှတ်ချက်တွင် ၁၄ နေရာမှ အဆင့် ၂၀ သို့ ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။ ဒိန်းမတ်၊ ပေါ်တူဂီနှင့် စပိန်နိုင်ငံတို့တွင်လည်း HLE သိသိသာသာ ကျဆင်းသွားသည်ကို တွေ့ရသည်။

ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာချက်အရ ချမ်းသာကြွယ်ဝမှု မညီမျှခြင်းသည် HLE အတွက် အဓိကညွှန်းကိန်းတစ်ခု ဖြစ်လာနေသည်။ အချက်အလက်များအရ အချမ်းသာဆုံး လူဦးရေ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းရှိသည့် ဒေသများတွင် နေထိုင်သူများသည် အဆင်းရဲဆုံးဒေသများတွင် နေထိုင်သူများထက် ကျန်းမာစွာနေထိုင်နိုင်သည့်သက်တမ်း အနှစ် ၂၀ ခန့် ပိုမိုရရှိနိုင်ကြောင်း သိရသည်။

လန်ဒန်မြို့၏ အဆင့်မြင့်ရပ်ကွက်တစ်ခုဖြစ်သည့် Richmond တွင် အမျိုးသမီးများ၏ ကျန်းမာစွာနေထိုင်နိုင်သည့်သက်တမ်းမှာ အသက် ၇၀ ဖြစ်သော်လည်း စက်မှုလုပ်ငန်းထွန်းကားရာ မြောက်ပိုင်းဆိပ်ကမ်းမြို့ Hartlepool တွင်မူ အသက် ၅၁ နှစ်သာ ရှိသည်။ ဗြိတိန်နိုင်ငံရှိ ဒေသပေါင်း ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်တွင် HLE သည် နိုင်ငံတော်ပင်စင်ယူရမည့် အသက် ၆၆ နှစ်ထက် နည်းပါးနေပြီး ဒေသ ၁၀ ခုတွင် တစ်ခုနှုန်းဖြင့် အသက် ၅၅ နှစ်အောက်သာ ရှိနေသည်။ လန်ဒန်မြို့သည်သာလျှင် အဆိုပါတိုင်းတာချက် တိုးတက်လာသည့် တစ်ခုတည်းသော ဒေသဖြစ်သည်။

Health Foundation က အဆိုပါကျဆင်းမှုအတွက် ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှု၊ နေထိုင်မှုအခြေအနေညံ့ဖျင်းခြင်း၊ အဝလွန်ခြင်း၊ ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါ၏ နောက်ဆက်တွဲသက်ရောက်မှုများနှင့် အထူးသဖြင့် လူငယ်များကြားတွင် စိတ်ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာရောဂါများ မြင့်တက်လာခြင်းတို့ ပေါင်းစပ်ဖြစ်ပေါ်နေခြင်းကြောင့်ဟု အပြစ်တင်ထားသည်။

အဆိုပါ Think-tank ၏ အဓိကအချက်အလက်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာသူ Andrew Mooney က “ကျန်းမာရေးချို့တဲ့မှုကြောင့် လူများ လုပ်သားအင်အားစုမှ ထွက်ခွာသွားရခြင်းနှင့် လူငယ်များ ပညာရေး၊ အလုပ်အကိုင်နှင့် လေ့ကျင့်သင်ကြားမှုအခွင့်အလမ်းများ ဆုံးရှုံးရခြင်းတို့ကြောင့် စီးပွားရေးအရ သိသာထင်ရှားသော ဆုံးရှုံးမှုများ ဖြစ်ပေါ်နေသည်” ဟု သတိပေးထားသည်။

Health Foundation က အဆိုပါတွေ့ရှိချက်များကို “အရေးပါသော အလှည့်အပြောင်းကာလ (watershed moment)” ဟု ခေါ်ဆိုလိုက်ပြီး မူဝါဒချမှတ်သူများအနေဖြင့် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးကို စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ဦးစားပေးကဏ္ဍတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ဆောင်ရွက်ရန် တိုက်တွန်းထားသည်။

နှိုင်းယှဉ်ရသော် ရုရှားနိုင်ငံ၏ ကျန်းမာစွာနေထိုင်နိုင်သည့်သက်တမ်းမှာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ၆၃.၄ နှစ်ရှိပြီး ဗြိတိန်ထက် အနည်းငယ်သာလွန်ကြောင်း ရုရှားကျန်းမာရေးဝန်ကြီး Mikhail Murashko ၏ ပြောကြားချက်အရ သိရသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် အချက်အလက်များအရ စုစုပေါင်းသက်တမ်းမှာ ၇၃.၅ နှစ်မှ ၇၄.၂ နှစ်ကြားတွင် ရှိနေသည်။

ခရမ်လင်နန်းတော်သည် ၂၀၃၀ ခုနှစ်တွင် သက်တမ်းကို ၇၈ နှစ်အထိ၊ ၂၀၃၆ ခုနှစ်တွင် ၈၁ နှစ်အထိ တိုးမြှင့်ရန်နှင့် ကျန်းမာစွာနေထိုင်နိုင်သည့်သက်တမ်းကို ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ တိုးတက်လာစေရန် အမျိုးသားရေးဦးစားပေးအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။