အစ္စရေးက ထိခိုက်လွယ် ဒရူးဇ်အရပ်သားများကို ကာကွယ်ရန် ဆီးရီးယားပိုင်နက်ကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် ဒေသတွင်း အင်အားကြီးနိုင်ငံများ ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုများ ဖြစ်ပွား

(SeaPRwire) –   ဤသီတင်းပတ်အတွင်း ဆီးရီးယားနိုင်ငံကို အစ္စရေးလ်၏ စစ်ရေးတိုက်ခိုက်မှုများသည် ဒရူးဇ်လူနည်းစုအပေါ် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ဒေသတွင်း သုံးသပ်သူများ၏ အဆိုအရ အီရန်၊ တူရကီ၊ အစ္စရေးလ်၊ ဆော်ဒီအာရေဗျနှင့် အမေရိကန်တို့ကို ယခုအခါ ရှုပ်ထွေးစေသည့် နက်ရှိုင်းသော အာဏာလုပွဲတွင် မဟာဗျူဟာမြောက် အလှည့်အပြောင်းတစ်ခုကို ကိုယ်စားပြုသည်။

ရက်အနည်းငယ်အကြာက အစ္စရေးလ်နှင့် ဆီးရီးယားကြား ဆက်ဆံရေးပုံမှန်ဖြစ်စေရန် သဘောတူညီမှု ရနိုင်ခြေရှိကြောင်း ခန့်မှန်းချက်များ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ထိုးဖောက်အောင်မြင်မှုမှာ အမေရိကန် အရာရှိများက တိတ်တဆိတ် ကြားဝင်ညှိနှိုင်းပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သော်လည်း ယင်းအားနည်းသော အလားအလာသည် ယခုသီတင်းပတ်အတွင်း ဒမတ်စကပ်စ်အနီး တိုက်ခိုက်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် အကြမ်းဖက်မှုများက လျင်မြန်စွာ လွှမ်းမိုးသွားခဲ့သည်။

ဇူလိုင် ၁၆ ရက်နေ့က ကြေညာခဲ့သော ဒရူးဇ်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် the ကြား အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး သဘောတူညီချက်သည် ရက်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်ခဲ့သည့် သေဆုံးစေသော ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုများကို အေးချမ်းစေရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သော်လည်း ၎င်းသည် တင်းမာနေဆဲဖြစ်ပြီး အများအားဖြင့် အကောင်အထည်မဖော်နိုင်သေးဘဲ ပြတ်တောင်းပြတ်တောင်း တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေကာ တင်းမာမှုများ မြင့်တက်နေသည်။

“ အစ္စရေးလ်ရှိ ဒရူးဇ်လူမျိုးများအတွက် တောင်ပိုင်းဆီးရီးယားတွင် ဖြစ်ပွားနေသည့်အရာသည် အောက်တိုဘာ ၇ ရက်နေ့ကလိုပင် ထပ်မံခံစားရသည်” ဟု အစ္စရေးလ် သုတေသနအဖွဲ့အစည်း Mind Israel ၏ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ Avner Golov က ပြောကြားခဲ့သည်။ “ အစ္စရေးလ်အနေဖြင့် ဆီးရီးယားကို အိမ်နီးချင်း အကျပ်အတည်းတစ်ခုအဖြစ်သာ ဆက်လက်မမြင်နိုင်တော့ပါ။ ယခုအခါ ပြည်တွင်းရေး အကျပ်အတည်းတစ်ခု ဖြစ်လာပါပြီ။”

ရှားပါး မြင်ကွင်းတစ်ခုအနေဖြင့် အစ္စရေးလ် ဒရူးဇ် နိုင်ငံသားများသည် ၎င်းတို့၏ ပဋိပက္ခဒဏ်ခံနေရသော ဆွေမျိုးများကို ကူညီရန် ဆီးရီးယားနယ်စပ်ကို ဖြတ်ကျော်ဝင်ရောက်ခဲ့ကြရာ ဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင် နက်တန်ယာဟုထံမှ ပြင်းထန်သော သတိပေးချက် ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။

“ ကျွန်ုပ်၏ ဒရူးဇ် ညီအစ်ကိုများ၊ အစ္စရေးလ်နိုင်ငံသားများ… နယ်စပ်ကို မဖြတ်ကျော်ကြပါနှင့်” ဟု နက်တန်ယာဟုက ပြောကြားခဲ့သည်။ “ ခင်ဗျားတို့ရဲ့ အသက်တွေကို အန္တရာယ်ဖြစ်စေနေတာပါ။ အသတ်ခံရနိုင်တယ်၊ ပြန်ပေးဆွဲခံရနိုင်တယ်၊ ပြီးတော့ IDF ရဲ့ ကြိုးပမ်းမှုတွေကိုလည်း ထိခိုက်စေပါတယ်။ IDF ကို သူ့အလုပ် သူလုပ်ခွင့်ပေးလိုက်ပါ။”

အစ္စရေးလ်၏ တိုက်ခိုက်မှုများနောက်ပိုင်း ၎င်း၏ ပထမဆုံးရုပ်မြင်သံကြား မိန့်ခွန်းတွင် ဆီးရီးယား အကူးအပြောင်းကာလ သမ္မတ Ahmed al-Sharaa က အစ္စရေးလ်၏ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုကို မတည်ငြိမ်စေသည့် လုပ်ရပ်အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။

“ အစ္စရေးလ်၏ ကြားဝင်စွက်ဖက်မှုများကြားမှ ဆူဝေဒါသို့ ဖြန့်ကျက်ချထားသော အစိုးရတပ်များသည် တည်ငြိမ်မှု ပြန်လည်ရရှိရန်နှင့် တရားမဝင်အဖွဲ့အစည်းများကို မောင်းထုတ်ရာတွင် အောင်မြင်ခဲ့သည်” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ တိုက်ခိုက်မှုများသည် “ အခြေအနေကို သိသိသာသာ ရှုပ်ထွေးစေခြင်း” နှင့် “ ကျယ်ပြန့်သော တင်းမာမှု မြင့်တက်လာခြင်း” ကို ဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။ ၎င်းက နိုင်ငံ၏ ဒရူးဇ်လူနည်းစုကို ကာကွယ်ခြင်းသည် အဓိက ဦးစားပေးဖြစ်ကြောင်း အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့ပြီး ဆီးရီးယားလူမျိုးများသည် “ စစ်ပွဲကို မကြောက်” ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။

အစ္စရေးလ်အတွင်းတွင် ဆီးရီးယား၌ ငြိမ်းချမ်းရေးပျက်ပြားမှုသည် ပြင်းထန်သော ငြင်းခုံမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ အချို့သော မူဝါဒချမှတ်သူများသည် Sharaa ကို အီရန်ဆန့်ကျင်သူ အင်အားကြီးခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအဖြစ် ထောက်ခံရန် ငြင်းခုံကြပြီး အချို့ကမူ တောင်ပိုင်းဆီးရီးယားတွင် ကြားခံနယ်မြေတစ်ခု ဖန်တီးရန် ထောက်ခံကြသည်။ Golov ကမူ အလယ်အလတ်လမ်းကြောင်းကို ထောက်ခံသည်။ ၎င်းမှာ ဒရူးဇ်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်နှင့် စစ်ရာဇ၀တ်မှုများအတွက် တာဝန်ခံမှု တောင်းဆိုချက်များနှင့် တွဲဖက်၍ အခြေအနေအရ တိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။

“ အကယ်၍ Sharaa သည် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုအတွက် တာဝန်ရှိသူများကို အပြစ်ပေးရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ပြသပြီး ဒရူးဇ်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ကို သဘောတူပါက အစ္စရေးလ်အနေဖြင့် ၎င်းနှင့် တဖြည်းဖြည်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်မည်” ဟု Golov က Digital ကို ပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်းက ဆီးရီးယားကို တည်ငြိမ်အောင်လုပ်ဆောင်ရန် ဒေသတွင်း သံတမန်ရေးရာ ကြိုးပမ်းမှုတစ်ခု လိုအပ်ကြောင်းလည်း တောင်းဆိုခဲ့သည်။ “ ကျွန်ုပ်တို့ ဒေသတွင်း ထိပ်သီးအစည်းအဝေးတစ်ခု လိုအပ်ပါတယ် — အမေရိကန်၊ ဆော်ဒီအာရေဗျ၊ တူရကီပင်လျှင်၊ ပြီးတော့ အစ္စရေးလ်လည်း ပါဝင်ရပါမယ်” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ “ အပြုသဘောဆောင်သော အင်အားစုများကို ဆီးရီးယားထဲသို့ ခေါ်ယူပြီး အစ္စရေးလ် စစ်အင်အားကို နည်းဗျူဟာအရသာမက သံတမန်ရေးရာ လွှမ်းမိုးမှုရရှိရန် အသုံးပြုရပါမယ်။”

“ အောင်ပွဲခံပွဲကို လွဲချော်စေရန် သွေးဆောင်မှု ရှိနေသည်” ဟု Foundation for Defense of Democracies (FDD) မှ အီရန်အစီအစဉ်၏ အကြီးတန်းဒါရိုက်တာ Behnam Taleblu က ပြောကြားခဲ့သည်။ “ တူရကီနှင့် ပြိုင်ဆိုင်မှုအမြင်ဖြင့် ဆီးရီးယားကို မြင်မည့်အစား အစ္စရေးလ်အနေဖြင့် အီရန်နှင့် ပြိုင်ဆိုင်မှု လျော့ကျသွားသည့် အမြင်ဖြင့် ဦးစွာ မြင်သင့်သည်။ ထိုအရာသည် သူ့ဖာသာသူပင် ကြီးမားသော အောင်မြင်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

အီရန်၏ ရပ်တည်ချက် အားနည်းသွားသော်လည်း တူရကီသည် al-Sharaa အစိုးရကို ထောက်ခံခြင်းဖြင့် ဆီးရီးယား၌ ၎င်း၏ ခြေကုပ်ကို တိတ်တဆိတ် ချဲ့ထွင်ခဲ့သည်။

ဆီးရီးယားတွင်၊ FDD မှ အကြီးတန်းပညာရှင်နှင့် တူရကီအစီအစဉ်၏ ဒါရိုက်တာ Sinan Ciddi က အီရန်မှ ချန်ထားခဲ့သော လစ်လပ်မှုကို ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေး သြဇာလွှမ်းမိုးမှုဖြင့် ဖြည့်ဆည်းရန်ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းပြခဲ့သည် — al-Sharaa အစိုးရကို နည်းလမ်းအဖြစ် အသုံးပြု၍ ဖြစ်သည်။ “ တူရကီက al-Sharaa ရဲ့ အောင်မြင်မှုအပေါ် အများကြီး အားကိုးနေတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ “ သူတို့က ကုန်သွယ်မှု တိုးမြှင့်တာ၊ al-Sharaa ကနေတစ်ဆင့် ဆီးရီးယားကို ပြန်လည်တည်ဆောက်တာတွေကို မြင်ချင်ကြတယ်။ သူတို့က သူ့ကို နိုင်ငံရေးအရ ဒေသကို လွှမ်းမိုးဖို့ နည်းလမ်းအဖြစ် အသုံးပြုချင်ကြတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

သို့သော်လည်း အစ္စရေးလ်၏ စစ်ရေးတုံ့ပြန်မှုသည် အန်ကာရာတွင် စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

“ တူရကီသည် အစ္စရေးလ်ကို စစ်ရေးအရ စိန်ခေါ်နိုင်သည့် အနေအထားတွင် မရှိပါ — ၎င်းသည် ကပ်ဘေးတစ်ခု ဖြစ်လိမ့်မည်” ဟု Ciddi က ပြောကြားခဲ့သည်။ “ သူတို့က ခပ်မာမာ ပြောနေကြပေမဲ့ တကယ်တော့ သူတို့က အရမ်းစိုးရိမ်ပူပန်နေကြတယ်။”

Ciddi က တူရကီ၏ ခေတ်မီမှုမရှိတော့သော စစ်ဘက်သုံး ပစ္စည်းကိရိယာများနှင့် လေကြောင်းကာကွယ်ရေး နည်းပါးမှုတို့ကြောင့် အလွန်အမင်း ထိခိုက်လွယ်ကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း တူရကီသည် စစ်ပြီးခေတ် ဆီးရီးယားတွင် သြဇာလွှမ်းမိုးမှုနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ဆက်ဆံမှုများအတွက် ၎င်းကို အသုံးချနိုင်ရန် မျှော်လင့်ကာ al-Sharaa ၏ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ရှင်သန်ရပ်တည်မှုတွင် နက်နက်နဲနဲ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားသည်။

တူရကီနှင့် အစ္စရေးလ်ကြား တိုက်ရိုက်ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုသည် “ သံတမန်ရေးရာ ရှုံးနိမ့်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေမည်… ပြီးတော့ နှင့် ဥရောပနိုင်ငံများက ကြားဝင်ဖြန်ဖြေသူအဖြစ် ဝင်ရောက်ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်မည်” ဟု Ciddi က သတိပေးခဲ့သည်။

အစ္စရေးလ်သည် ဆီးရီးယားရှိ အီရန်၏ အဓိက စစ်ရေးအခြေခံအဆောက်အအုံများကို ဖျက်ဆီးခဲ့သော်လည်း တီဟီရန်သည် ရေရှည်ခြိမ်းခြောက်မှုအဖြစ် ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ အီရန်သည် ယခုအခါ အခြားသူများ၏ မှားယွင်းမှုများကို အခွင့်ကောင်းယူရန် အသင့်အနေအထားဖြင့် စောင့်ဆိုင်းနေကြောင်း Taleblu က ပြောကြားခဲ့သည်။

“ ဒါက အခြားသူတွေရဲ့ အမှားတွေကို အခွင့်ကောင်းယူတဲ့ အစိုးရပါပဲ” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ “ သူတို့က တိုက်ရိုက် အနိုင်ရဖို့ မလိုပါဘူး — တခြားသူတွေ အရှုံးပေးဖို့ပဲ လိုပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

တီဟီရန်သည် ဒေသတွင်း ပြိုင်ဘက် အင်အားကြီးနိုင်ငံများဖြစ်သည့် တူရကီ၊ အစ္စရေးလ်၊ အမေရိကန်နှင့် ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများက ၎င်းတို့၏ အကွက်များကို အလွန်အကျွံ ကစားမိပြီး အီရန်ကို ကိုယ်စားလှယ်များ၊ ဂိုဏ်းဂဏလက်နက်ကိုင်များ သို့မဟုတ် သံတမန်ရေးရာ ကြိုးကိုင်မှုများမှတစ်ဆင့် ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာခွင့်ပြုမည်ဟု လောင်းကြေးထပ်နေသည်။

သမ္မတ ထရမ့်က ဆီးရီးယား၏ ပြည်တွင်းရေးရာများသည် “ ကျွန်ုပ်တို့၏ စစ်ပွဲမဟုတ်” ဟု မကြာသေးမီက ပြောကြားခဲ့သော်လည်း ၎င်း၏ အစိုးရ၏ သဘောထားမှာ ပြောင်းလဲသွားပြီဖြစ်သည်။ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Marco Rubio နှင့် ဒေသတွင်း မိတ်ဖက်များသည် အမေရိကန်၏ ပိုမိုရှင်းလင်းသော အခန်းကဏ္ဍတစ်ခုကို တိုက်တွန်းနေကြသည်။

“ စစ်မှန်သော အောင်မြင်မှုသည် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့် အခြေအနေများကို ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခြင်းမှ ရရှိမည်” ဟု Taleblu က ပြောကြားခဲ့သည်။ “ ဆီးရီးယား ပြိုလဲသွားရင် ဘာတွေ ကုန်ကျစရိတ်ရှိမလဲ။ တူရကီက အလွန်အကျွံ လုပ်မိရင်၊ ဒါမှမဟုတ် အစ္စရေးလ်က လွန်လွန်ကျူးကျူး လုပ်မိရင် ဘယ်လိုဖြစ်မလဲ။ အီရန် ပြန်လာရင် ဘယ်လိုဖြစ်မလဲ။ ဒီမေးခွန်းတွေအတွက် ပြင်ဆင်ထားတဲ့ နိုင်ငံတွေပဲ” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။