‘Trump ဟာ ဂိမ်းကို ပြောင်းလဲပစ်ခဲ့တယ်’: အမေရိကန်, ရုရှားတို့ရဲ့ ဖိအားအောက်မှာ NATO ဟာ ရဲရင့်တဲ့ ခေတ်သစ်တစ်ခုကို ဝင်ရောက်

(SeaPRwire) –   သမ္မတ နှင့် ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမီယာ ပူတင်တို့၏ ယူကရိန်းစစ်ပွဲ၏ NATO အပေါ် သက်ရောက်မှုများသည် မဟာမိတ်အဖွဲ့တွင် လျင်မြန်ပြီး အမြဲတမ်းပြောင်းလဲမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

ပြီးခဲ့သည့်လက NATO အဖွဲ့ဝင် ၃၂ နိုင်ငံအနက် အများစုသည် ကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ်ကို ၎င်းတို့နိုင်ငံ၏ GDP ၅% အထိ တိုးမြှင့်ရန် သဘောတူညီခဲ့ကြောင်း ကြေညာပြီးနောက် ထရန့်သည် ၎င်း၏သဘောထားကို ပြင်းထန်စွာ ပြောင်းလဲကာ မဟာမိတ်အဖွဲ့သည် “ လိမ်လည်မှု” မဟုတ်တော့ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီးနောက် ခေါင်းစီးများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ၎င်း၏ ယခင်ပြင်းထန်သော ရပ်တည်ချက်သည် လုံခြုံရေးအဖွဲ့၏ လုပ်ဆောင်ပုံတွင် ငြင်းမရသော ရလဒ်များကို မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်။

“ ထရန့်က ဂိမ်းကို ပြောင်းလဲလိုက်ပြီ” ဟု ရုရှား၊ ယူကရိန်းနှင့် အတ္တလန်တိတ်ဖြတ်ကျော် ဆက်ဆံရေးဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်ပြီး Foundation for Defense of Democracies ၏ လက်ထောက်တွဲဖက် သုတေသီ ပီတာ ဒိုရန်က ပြောကြားခဲ့သည်။ “ [ပြီးနောက်] ဗလာဒီမီယာ ပူတင် ရှိနေပြီး သူက ရုရှားက ၎င်းတို့အတွက် ဖြစ်စေမည့် အန္တရာယ်ကို ဥရောပသားများအား ရှင်းလင်းစွာ နိုးကြားစေခဲ့သည်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

ပထမသက်တမ်းမှစ၍ ထရန့်သည် GDP ကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ် ၂% ပေးချေရန် ကတိပြုထားသည့် နိုင်ငံ ငါးနိုင်ငံသာ ရှိနေခြင်းအပေါ် မကျေနပ်မှုကို ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ ရုရှား-ယူကရိန်းစစ်ပွဲကြား ၂၀၂၄ ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ၎င်း၏ မဲဆွယ်စည်းရုံးရေးခရီးစဉ်သို့ ပြန်လာပြီးနောက် ထိုဝေဖန်မှုများက ကျယ်လောင်စွာ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။

ထရန့်သည် အမေရိကန်၏ ခိုင်မာသော ယူကရိန်းအတွက် ထောက်ခံမှုကို ဆက်လက်ပေးမည်လား၊ စစ်ပွဲအတွက် အသင့်ပြင်ထားသည့် ရုရှား၏ လက်တွေ့အခြေအနေနှင့် ရင်ဆိုင်ရသောအခါ ဝါရှင်တန်သည် ဥရောပအတွက် ယုံကြည်စိတ်ချရသော မဟာမိတ်အဖြစ် ရှိနေဦးမည်လားဆိုသည့် မေးခွန်းများ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။

ရုရှား၏ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ယူကရိန်းကျူးကျော်မှုအပြီးတွင် NATO နိုင်ငံအများအပြားသည် ၎င်းတို့၏ ကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ် ကတိကဝတ်များကို တိုးမြှင့်ခဲ့ကြသော်လည်း ထရန့် သမ္မတအိမ်ဖြူတော်သို့ ပြန်မဝင်မီကပင် ဖြစ်သည်။

ထရန့်သည် တပ်ဖွဲ့များကို ရုပ်သိမ်းရန် နှင့် ၎င်းတို့ကို အာရှရှိ နေရာများသို့ လွှဲပြောင်းချထားရန် ခြိမ်းခြောက်ခဲ့ရုံသာမက တိုက်ခိုက်ခံရပါက NATO မဟာမိတ်ကို ကာကွယ်ပေးမည်မဟုတ်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ မဲဆွယ်စည်းရုံးရေးပွဲတစ်ခုတွင် “ မင်းတို့ ငွေမပေးရင် အကာအကွယ်မရဘူး။ ဒါအရမ်းရိုးရှင်းတယ်” ဟု နာမည်ဆိုးဖြင့် ပြောကြားခဲ့သည်။

“ သူတို့လုပ်ချင်တာကို လုပ်ဖို့ ကျွန်တော် အားပေးမယ်” ဟု NATO နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံကို ရုရှားတိုက်ခိုက်မည့် အန္တရာယ်နှင့် ပတ်သက်၍ ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော် ၎င်း၏ ပြင်းထန်သော ပြောဆိုမှုများသည် ရလဒ်များ ထွက်ပေါ်လာပုံရသည်။

ထရန့်နှင့် ကောင်းမွန်သော ဆက်ဆံရေးရှိသည့် NATO အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး မာ့ခ် ရူတေသည် ပြီးခဲ့သည့်လ အစည်းအဝေးတွင် အီရန်-အစ္စရေး အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေး ပျက်ပြားမှုနှင့်ပတ်သက်၍ ဒေါသတကြီး ပြောဆိုရာ၌ f-စကားလုံးကို အသုံးပြုခဲ့ပြီးနောက် ထရန့်၏ ထုံးစံနှင့်မတူသည့် နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်မှုပုံစံများကို ရယ်စရာသဘောဖြင့် ရည်ညွှန်းပြောဆိုခဲ့ပြီး “ အဖေက တစ်ခါတလေ ပြင်းထန်တဲ့ စကားလုံးတွေ သုံးရတယ်” ဟု ပြောခဲ့သည်။

“ ဒေါ်နယ် ထရန့်က ဂျိုး ဘိုင်ဒန်နဲ့ တကယ့်ကို ကွာခြားတယ်” ဟု Hudson Institute’s Center on Europe and Eurasia ၏ အကြီးတန်းသုတေသီနှင့် ဒါရိုက်တာ ပီတာ ရော့က Digital သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ “ ဂျိုး ဘိုင်ဒန်က NATO မဟာမိတ်တွေကို ချစ်ခင်မြတ်နိုးမှုတွေနဲ့ လွှမ်းမိုးမွန်းကြပ်လုနီးပါး ဆွဲဖက်ခဲ့တယ်။ ဒါက သူတို့ကို နောက်ပြန်ဆုတ်ပြီး နည်းနည်းအနားယူစေခဲ့တယ်လို့ ကျွန်တော်ထင်တယ်။

“ ဒေါ်နယ် ထရန့်ကတော့ မဟာမိတ်တွေကို ပိုမိုလုပ်ဆောင်ဖို့ အားပေးနိုင်လောက်တဲ့ ရန်လိုတဲ့ စွမ်းအားကိုပဲ ထုတ်ဖော်ပြသခဲ့တယ်။ ဒါပေမဲ့ ရုရှားရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုကို ဖိတ်ခေါ်နိုင်လောက်အောင်တော့ ထုတ်ဖော်ပြသခဲ့တာ မရှိဘူး” ဟု ၎င်းက ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။ “ ဒါက သဘောတူညီချက်ရဲ့ အနုပညာပဲလို့ ကျွန်တော်ထင်တယ်” ဟုလည်း ၎င်းက ဆိုသည်။

ကျွမ်းကျင်သူများက ထရန့်၏ ဖိအားမရှိဘဲ NATO နိုင်ငံများသည် ၎င်းတို့၏ ကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ်ကို ထပ်မံတိုးမြှင့်မည်မဟုတ်ကြောင်း သဘောတူညီခဲ့ကြသော်လည်း NATO ကို ပြန်လည်အသက်ဝင်စေရာတွင် ရုရှားသမ္မတ ပူတင်၏ အခန်းကဏ္ဍကို လျစ်လျူရှု၍ မရပေ။

“ စစ်အေးခေတ်လွန်ကာလမှာ ဗလာဒီမီယာ ပူတင်နဲ့ ရုရှားတွေက ဥရောပနဲ့ ပူးပေါင်းပြီး ဒီမိုကရေစီအနာဂတ်ကို ရွေးချယ်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ဒီနေ့မှာ NATO မဟာမိတ်အဖွဲ့ ရှိနေမှာ မဟုတ်ဘူး” ဟု ရော့က ပြောကြားခဲ့သည်။ “ ဒါပေမဲ့ ပူတင်က NATO အတွက် တကယ်တည်ရှိရမယ့် အကြောင်းရင်းကို ပေးခဲ့ပြီး သမ္မတ ထရန့်ကလည်း မဟာမိတ်တွေကို ချော့မော့ခြင်း၊ တွန်းအားပေးခြင်း၊ နှိုးဆော်ခြင်းတို့ဖြင့် သူ့အပိုင်းကို လုပ်ဆောင်ခဲ့တယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

သို့သော် ၎င်း ပြောင်းလဲမှုများ သည် အမြဲတမ်းဖြစ်လိမ့်မည်ဟု လူတိုင်းက ယုံကြည်နေကြခြင်း မဟုတ်ပေ။

ဥရောပနှင့် NATO မူဝါဒဆိုင်ရာ ကာကွယ်ရေး ဒုတိယလက်ထောက်အတွင်းဝန်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ မိုက် ရိုင်ယန်က Digital သို့ ပြောကြားရာတွင် ထရန့်နှင့် ပူတင်တို့၏ သမ္မတသက်တမ်းများသည် NATO မဟာမိတ်အဖွဲ့ကို အပြီးအပိုင် ပြောင်းလဲခဲ့သည်ဟု မယုံကြည်သော်လည်း “ နှစ်ဦးစလုံးက မဟာမိတ်တွေကို အားမာန်အပြည့်နဲ့ အာရုံစူးစိုက်စေခဲ့တယ်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

“ ဒါပေမဲ့ ဒါက ပြင်ပအကျပ်အတည်းနဲ့ ရင်ဆိုင်ရတဲ့အခါ NATO မှာ ဖြစ်ပျက်တတ်တဲ့ ကိစ္စပဲ” ဟု ၎င်းက ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။

ထရန့် ပြန်လည်အရွေးခံရချိန်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအား ၎င်း၏ မဟာမိတ်များက မည်သို့ရှုမြင်မည်၊ ယုံကြည်ရသော မိတ်ဖက်အဖြစ် ဆက်လက်သတ်မှတ်မည်လား သို့မဟုတ် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မတိုင်မီကတည်းက မတွေ့ဖူးသည့် အထီးကျန်ဆန်မှုသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိသွားမည်လားဟူသော စိုးရိမ်မှုများ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။

“ အဖြေကတော့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်းပဲ၊ မဟုတ်ဘူး” ဟု ဒိုရန်က ပြောသည်။ “ တကယ်တော့ ထရန့်က ပြန်လာပြီး ပထမအစိုးရလက်ထက်မှာ လုပ်ခဲ့တဲ့အတိုင်းပဲ လုပ်ခဲ့တယ်၊ အဲဒါကတော့ ဥရောပသားတွေဟာ ကာကွယ်ရေးအသုံးစရိတ်ကို အမြဲတမ်း လျှော့သုံးနေတယ်ဆိုတာကို သတိပေးဖို့ပဲ ဖြစ်တယ်။

“ ဘာပဲပြောပြော ထရန့်က လုံးဝမပြောင်းလဲဘူး။ ဥရောပသားတွေက ပိုသုံးစွဲဖို့ လိုအပ်တယ်ဆိုတာကို သဘောပေါက်လာတာဖြစ်ပြီး သူတို့က အဲဒီစိန်ခေါ်မှုကို တုံ့ပြန်ခဲ့ကြတာကတော့ အလွန်အားတက်စရာပါပဲ” ဟု ၎င်းက ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော် အမေရိကန် မဟာမိတ်များအပေါ် ထိုမျှကြီးမားသော ဖိအားပေးရာတွင် ဟန်ချက်ညီအောင် ထိန်းသိမ်းထားရန် လိုအပ်ကြောင်း ရော့က သတိပေးခဲ့သည်။

“ ဒေါ်နယ် ထရန့်က ဥရောပမှာ စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေ အများကြီး ဖန်တီးခဲ့ပြီး အဲဒီစိုးရိမ်ပူပန်မှုကို မူဝါဒအောင်မြင်မှုအဖြစ် ပြောင်းလဲဖို့ အရေးကြီးတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောသည်။ “ အဲဒီစိုးရိမ်ပူပန်မှုကို ဆက်လက်တည်ရှိခွင့်ပြုမယ်၊ ဒါမှမဟုတ် ပိုဆိုးရွားစေမယ်ဆိုရင် ဥရောပနိုင်ငံအချို့က ဗျူဟာမြောက် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့် ဒါမှမဟုတ် အမေရိကန်ကနေ ခွဲထွက်ဖို့ ပိုမိုတွန်းအားပေးတာကို မြင်တွေ့ရနိုင်တယ်။

“ ဒါပေမဲ့ အဲဒီစိုးရိမ်ပူပန်မှုက ဥရောပနဲ့ တကယ့်မူဝါဒအောင်မြင်မှုတွေနဲ့ မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေးတွေအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားမယ်ဆိုရင်တော့ ဒါက ကောင်းမွန်တဲ့ ကိစ္စဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ကျွန်တော်ထင်တယ်” ဟု ရော့က ပြောကြားခဲ့သည်။